معاون بهداشت دانشگاه تاکید کرد:
ضرورت همکاری بینبخشی برای پیشگیری و کنترل هاری
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با تاکید بر اهمیت مشارکت و هماهنگی بینبخشی برای تحقق اهداف برنامه راهبردی جهانی پیشگیری و کنترل هاری، هدف اصلی برنامه راهبردی جهانی را به صفر رساندن مرگ انسان به علت هاری (ناشی از گزش سگ) تا سال ٢٠٣٠ میلادی عنوان کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی به نقل از معاونت بهداشت، دکتر سعید هاشمی نظری 28 سپتامبر مصادف با ششم مهر ماه و روز جهانی پیشگیری و کنترل هاری را فرصتی برای آموزش و افزایش آگاهی افراد جامعه در مورد این بیماری و راههای پیشگیری، کنترل و حذف آن عنوان کرد.
وی با اشاره به شعار امسال این روز جهانی مبنی بر «قویتر با همدیگر» گفت: این شعار نشانه ضرورت مشارکت، همکاری و هماهنگی بینبخشی در تحقق اهداف برنامه راهبردی جهانی پیشگیری و کنترل هاری است و هیچ نهادی به تنهایی قادر به کنترل این بیماری نیست.
معاون بهداشت دانشگاه به ماهیت پیچیده و بینبخشی بیماری هاری اشاره کرد و کنترل موثر آن را مستلزم همکاری جدی و مستمر دستگاهها و نهادهای ذیربط با وزارت بهداشت دانست.
وی همچنین بر نقش سازمانهایی همچون سازمان دامپزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، شهرداریها و دهیاریها و ... در این زمینه تاکید کرد.
به گفته وی در صورت فقدان هماهنگیهای لازم در اجرای اقدامات کنترلی و افزایش خطر مواجهه با حیوانات، بخش قابل توجهی از منابع نظام سلامت صرف فرآیندهای پیشگیری و مراقبت از هاری خواهد شد. در حالی که این منابع میتواند برای کنترل و درمان سایر بیماریها تخصیص داده شود.
دکتر هاشمی نظری هدف اصلی برنامه راهبردی جهانی را به صفر رساندن مرگ انسان به علت هاری (ناشی از گزش سگ) تا سال ٢٠٣٠ میلادی عنوان کرد.
وی در ادامه به استراتژیهای اصلی برای دستیابی به این هدف اشاره کرد که شامل اطلاعرسانی و آموزش جامعه، بهبود و ارتقای نظام مراقبت حیوان گزیدگی، دسترسی همه افراد به خدمات پیشگیری پس از تماس (PEP) و واکسیناسیون دسته جمعی سگها میشوند.
به گفته وی طبق مستندات موجود در صورتی که حداقل 70 درصد جمعیت سگها توسط دستگاههای مسئول علیه بیماری هاری واکسینه شوند، احتمال بروز و انتقال بیماری در جمعیت سگها و به تبع آن انتقال بیماری هاری در انسان بسیار کاهش مییابد.
معاون بهداشت دانشگاه با اشاره به مشاهده هر ساله مواردی از آلودگی در حیوانات اهلی و و حوش در کشور تاکید کرد هر حیوان گزیدگی باید مشکوک به هاری قلمداد شود.
به گفته وی شروع فوری اقدامات در مواقع بروز حیوان گزیدگی در پیشگیری از بیماری بسیار حیاتی است.
معاون بهداشت دانشگاه به افراد توصیه کرد درصورت حیوان گزیدگی حتی اگر زخم یا جراحت سطحی باشد فوری به واحدهای مراقبت و پیشگیری از هاری مراجعه کرده و بلافاصله اقدامات پیشگیرانه را آغاز کنند.
وی خاطرنشان کرد: این مراکز به صورت 24 ساعته و رایگان خدمات مربوط به حیوان گزیدگی را ارایه میدهند.
هر حیوان گزیدگی را «هارگزیدگی»تلقی کنید
دکتر عبدالمجید حسینی مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت نیز هاری را یک بیماری ویروسی قابل انتقال بین حیوان و انسان عنوان کرد که معمولا به وسیله گزش حیوان هار به انسان منقل میشود.
وی با اشاره به افزایش رشد تعداد موارد حیوانگزیدگی در کشور و بروز مواردی از مرگ ناشی از هاری گفت: متاسفانه بسیاری از افراد تصور میکنند هاری صرفا از طریق گزش سگ قابل انتقال است در حالی که همه پستانداران خونگرم اعم از سگ، گربه، روباه، گرگ، شغال، کفتار، راسو، خدنگ، موش خرما، خفاش و ... میتوانند به هاری مبتلا شوند.

به گفته وی براساس آمار، بیش از 95 درصد موارد حیوان گزیدگی در محدوده تحت پوشش دانشگاه مربوط به گزش توسط سگ و گربه است؛ اما مواردی از گزش توسط گرگ، روباه، شغال و سایر حیوانات اهلی و وحشی نیز دیده شده است.
وی با تاکید بر این که هر حیوان گزیدگی را باید به عنوان «هارگزیدگی» تلقی کرد نخستین اقدام پس از گزش به وسیله حیوان را شستوشوی مناسب محل جراحت عنوان کرد.
دکتر حسینی افزود: بیش از نیمی از فرایند پیشگیری از هاری وابسته به شتشوی مناسب و کافی (15 تا 20 دقیقه برای هرزخم) محل جراحت است و پس از آن ضدعفونی محل عارضه صورت میپذیرد.
وی با تاکید بر ضرورت و اهمیت واکسیناسیون کامل علیه هاری گفت: فرد گزیده شده توسط حیوان مشکوک به هاری علاوه بر تکمیل دوره واکسیناسیون درصورت تشخیص کارشناس مربوطه ممکن است به تزریق سرم ضد هاری نیز نیاز داشته باشد که طبق برنامه زمان بندی انجام و دوره واکسناسیون کامل میشود.
جراحتهای ناشی از حیوان گزیدگی به جز موارد خاص هرگز نباید پوشانده یا بخیه شوند
مدیر پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت یادآور شد: بخیه زدن زخم با ایجاد محیط بی هوازی به رشد ویروس هاری کمک میکند بنابراین خودداری از بخیه زدن محل جراحت و یا به تاخیر انداختن آن در روند پیشگیری از بروز بیماری هاری بسیار مهم است.
وی با اشاره به افرایش موارد حیوان گزیدگی توسط حیوانات خانگی در سالهای اخیر تاکید کرد: آموزشهای لازم درخصوص نحوه نگهداری و رفتار با حیوانات توسط نهادهای مربوطه باید در اختیار افراد قرار گیرد. همچنین باید مسئولیت اجتماعی آنها در قبال حیوان خانگی خود برای حفاظت از سایرین به آنان گوشزد شود.
دکتر حسینی هاری را گرانترین بیماری قابل پیشگیری با واکسن دانست و خاطرنشان کرد: موارد گزارش شده حیوانگزیدگی در محدوده تحت پوشش این دانشگاه در شش ماه اول سال جاری 16 هزار مورد بوده است که تمام این موارد اقدامات پیشگیری و واکسیناسون را دریافت کردهاند.
پیشگیری مقدم در درمان
دکتر حسینی بر ضرورت آموزش نحوه مواجهه با حیوانات به همه افراد به ویژه کودکان تاکید کرد.
وی یادآور شد خودداری از تحریک حیوانات به ویژه سگ و گربه، توجه به واکسیناسیون افراد در معرض خطر (دامپزشکان، دامداران، جنگلبانان و ...)، واکسیناسیون حیوانات خانگی علیه بیماری هاری، مراقبت از کودکان در زمان مواجهه با حیوانات و آموزش نحوه برخورد با حیوان گزیدگی از اقدامات موثر در پیشگیری از ابتلا به هاری است.

توصیه های مهم برای پیشگیری از هاری
دکتر حسینی نکات ساده اما مهم زیر را برای پیشگیری از هاری به افراد توصیه کرد.
از نزدیک شدن به سگها و گربههای ولگرد خودداری کنید.
حیوانات خانگی خود را علیه هاری واکسینه کنید.
حیوان خانگیتان را با سایر حیوانات در معرض تماس قرار ندهید.
غذای حیوان خود را بیرون از منزل قرار ندهید. این کار باعث جذب حیوانات وحشی و بدون صاحب میشود.
به کودکان نحوه صحیح رفتار با حیوانات را آموزش دهید.
اگر کودک خردسالی در کنار خود دارید بهویژه اگر در مسیرتان سگ بزرگی قرار دارد، باید کودک را در آغوش خود نگهدارید.
حیوان خانگیتان را در بیرون از منزل حتماً با قلاده مهار کنید.
اگر حیوان خانگی شما توسط حیوان دیگری گزیده شد به دامپزشکی مراجعه کنید تا اقدامات لازم انجام شود.
حیوانات وحشی نباید به عنوان حیوان خانگی نگهداری شوند.
حیوانات وحشی را از فاصله دور مشاهده کنید هر چند رام به نظر آیند.
راه ورود خفاش را به منزل یا محل اسکان در طبیعت مسدود کنید.
هرگز مستقیماً به چشمان سگ نگاه نکنید.
هرگز سگی را که در حال غذا خوردن است یا توله به همراه دارد، تحریک نکنید. سگها در این شرایط بسیار حساس شده و از خود محافظت میکنند.
از خندیدن به سگ خودداری کنید. ممکن است چهره دوستانه به او نشان دهید اما یک سگ مهاجم فکر میکند دارید دندانهایتان را برای مبارزه به او نشان میدهید.
سگهایی که مدت زیادی به چیزی بسته شدهاند یا زنجیر دارند، بیشتر احتمال دارد که تهاجمی رفتار کنند، بنابراین به آنها نزدیک نشوید.
لیست واحدهای مراقبت و پیشگیری از هاری تابعه دانشگاه و ساعات فعالیت این واحدها را اینجا ببینید.
انتهای پیام/