به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، دکتر شهاب‌ بنی‌هاشم ضمن تشریح سازوکار اعتیاد در مغز اظهار کرد: سیستم پاداش مغز با آزادسازی دوپامین، رفتارهای حیاتی مانند غذا خوردن را تقویت می‌کند اما مواد مخدر و الکل با آزادسازی ناگهانی و غیرواقعی دوپامین گاهی تا سه برابر حالت طبیعی، مغز را فریب می‌دهند تا ماده مصرفی را به بقا ترجیح دهد.

وی افزود: این فرآیند منجر به تغییرات ساختاری در سیناپس‌ها می‌شود و فرد را از مرحله "مصرف تفننی" به مرحله "تمنای اجباری" برای رسیدن به وضعیت نرمال می‌رساند.

اعتیاد؛ فراتر از یک لغزش اخلاقی

این متخصص روان‌پزشکی با رد باورهای سنتی مبنی بر اینکه اعتیاد صرفا با تکیه بر اراده قابل درمان است، تصریح کرد: اعتیاد بیماریِ مرکزِ اراده است، وقتی مغز دچار تغییرات ساختاری می‌شود، فرد توانایی مدیریت احساسات خود را از دست می‌دهد، در واقع این ماده برای بیمار تنها منبع لذت نبوده، بلکه آچار فرانسه او برای مقابله با اضطراب و غم بوده است بنابراین شرم و گناه ناشی از شکست‌های مکرر، خود به محرکی برای مصرف دوباره تبدیل می‌شود.

خطر مرگ در کمین ترک‌های خودسرانه

 دکتر بنی‌هاشم درباره خطرات جدی پروتکل‌های غیرعلمی هشدار داد: ترک ناگهانی الکل و بنزودیازپین‌ها به دلیل افت فعالیت سیستم GABA، می‌تواند منجر به تشنج‌های مرگبار شود.

این استاد دانشگاه افزود: در مورد مواد اپیوئیدی نیز اگرچه خطر مرگ مستقیم در اثر ترک کمتر است، اما فشار شدید فیزیکی بر قلب، در افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

وی افزود: پروتکل درمان اعتیاد به الکل با مواد مخدر کاملا متفاوت است.

دکتر بنی‌هاشم با اشاره به اینکه درمان باید شامل مدیریت درد، جایگزینی‌های ایمن و در نهایت بازسازی مهارت‌های زندگی باشد اضافه کرد: بهبود یک فرآیند مزمن است؛ دقیقا مانند مدیریت بیماری دیابت که پانکراس فرد دیگر مثل قبل کار نمی‌کند، مغز فرد بهبودیافته نیز نیازمند مراقبت مداوم است.

نقش حیاتی خانواده و رویکرد علمی به بهبودی این روان‌پزشک دانشگاه در توصیه به خانواده‌ها، گفت: به جای حمایت مالی از اعتیاد عزیزتان، با او همراهی کنید، اجازه دهید بیمار با پیامدهای رفتارهای خود روبه‌رو شود، چرا که تا زمانی که رنج مصرف کمتر از لذت آن باشد، تغییر رخ نمی‌دهد. همچنین از نصیحت کردن بپرهیزید؛ به جای آن، احساسات او را معتبر بشمارید و تلاش کنید تا فضای خانه برای بیمار سنگر باشد، نه دادگاه.

دکتر بنی‌هاشم با اشاره به استراتژی‌های عملی برای مقابله با وسوسه خاطرنشان کرد: ولع مصرف مانند یک موج است؛ اوج می‌گیرد و پس از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ناگزیر فروکش می‌کند، به جای جنگیدن با موج، باید یاد گرفت روی آن ایستاد و تنها با تمرکز بر ۲۴ ساعت آینده، مسیر بهبود را به قطعات کوچک و قابل مدیریت تقسیم کرد.

دکتر بنی‌هاشم بهبودی از اعتیاد را به بیماری‌های مزمن مانند دیابت تشبیه کرد و ادامه داد: همانطور که در دیابت، برای جلوگیری از عوارض ناگهانی مانند سکته قلبی، ابتدا فرد را از خطرات دور می‌کنیم و مثلا مصرف قند را محدود می‌کنیم، در اعتیاد نیز ابتدا مواد و روش‌های مصرف پرخطر مانند تزریق را با جایگزین‌های ایمن‌تر پیش می‌بریم تا از آسیب‌های فوری جلوگیری شود.

 انتهای پیام/