صفحه اصلي > اخبار > وبلاگ علمی 
 


  چاپ        ارسال به دوست

متهم‌های ردیف اول ابتلا به سرطان روده بزرگ/از کجا بفهمیم به سرطان مبتلا شده ایم؟!

دکتر سید رضا فاطمی دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی سرطان روده بزرگ را  یکی از شایعترین سرطانهای دستگاه گوارش در جهان عنوان کرد که سالانه 600 هزار نفر را به کام مرگ می کشاند و نکاتی را برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری متذکر شد.

سرطان روده بزرگ(کانسر کولون)؛ شایعترین سرطان دستگاه گوارش در جهان

دکتر فاطمی با اشاره به آمار و اپیدمیولوژی اظهار داشت: سرطان روده بزرگ (کانسر کولون) یکی از شایعترین سرطانهای دستگاه گوارش در جهان است. سالانه حدود یک میلیون و 200 هزار مورد سرطان کولون  در جهان اتفاق می افتد که 50 درصد این موارد (600 هزار نفر) منجر به مرگ می شود.

این فوق تخصص گوارش و کبد دانشگاه تومورهای روده بزرگ را نوعی تومور کشنده یاletal  عنوان کرد  که در دنیا دومین تومور شایع دستگاه گوارش به شمار می آیند و در ایران سومین تومور شایع در خانمها و پنجمین تومور شایع در مردان می باشد.

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی در ادامه گفت: بروز سالیانه سرطانهای روده بزرگ در کشورهای غربی بسیار شایعتر از کشورهای شرقی است؛ در آمریکا سالانه حدود 150 هزار مورد ابتلا به این سرطان گزارش می شود که 100 هزار مورد آن مربوط به روده بزرگ و 50 هزار نیز مربوط به رکتوم است. در حالی که آمارها نشان می دهد در ایران سالیانه حدود 70 تا 100 هزار مورد ابتلا به کل سرطانها رخ می دهد که تعدادی از آنها مربوط به سرطان کولون است.

دکتر فاطمی با اشاره به این مطلب که در کشورهای شرقی انتظار می رود بروز سرطان روده بزرگ کمتراتفاق بیافتد افزود: متاسفانه در سالهای اخیر شاهد افزایش چشمگیر ابتلا به سرطان کولون در کشورهای شرق دنیا؛ جنوب شرقی آسیای و آسیا هستیم. طبق بررسی های صورت گرفته علت آن غربی شدن سبک زندگی، لایف استایل و تغذیه مردم است که یکی از مهمترین علل افزایش کانسر کولون در این کشورها از جمله ایران محسوب می شود.

علل بروز سرطان کولون/ پولیپ ها عامل پیش زمینه ای اکثر تومورهای سرطان روده بزرگ هستند

معاون آموزشی بخش اندوسکوپی گوارش بیمارستان آیت ا... طالقانی، سن رایکی از مهمترین علل بروز این نوع کانسر عنوان کرد و افزود: براساس مطالعات اپیدمیولوژیک اکثر سرطانهای کولون در دنیا در سنین بالای 70 سال اتفاق می افتد و زیر 40 سال به ندرت بروز می کند. البته یک تغییراپیدمیولوژیکی در سالهای اخیر در کشورهای مصر، اردن و ایران رخ داده که براساس آن بسیاری از تومورها زیر50 سال و گاهی حتی زیر 40 سال بروز می کند. بررسی های میدانی حاکی از ردپای ژنتیکی قوی در این امر است یعنی تومورهای فامیلیال در این کشورها بیشتر رخ می دهد.

دکتر سیدرضا فاطمی اکثر تومورهای سرطان روده بزرگ را ناشی از ایجاد یک عامل پیش زمینه ای به نام پولیپ دانست و خاطرنشان کرد: پولیپ ناشی از رشد اپیتلیال سلولی در مخاط و اپیتلیال روده بزرگ است و بصورت یک برجستگی در داخل روده بزرگ مشاهده می شود. بسیاری از پولیپ ها (نظیرهایپر پلاستیک، همارتوماتوز و التهابی) خوش خیم هستند ولی پولیپ های آدنوماتوز(که در آنها غده سازی اتفاق افتاده) پیش زمینه سرطان می شوند.

این فوق تخصص گوارش و کبد دانشگاه با اشاره به اهمیت بسیار زیاد سایز پولیپها اظهار داشت:  پولیپ های بالای یک سانتیمتر احتمال دارد در آینده به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند. این مطلب به این معنا نیست که هر پولیپی در روده بزرگ تبدیل به سرطان می شود. در روده بزرگ 50-30 درصد افراد تا 50 سالگی و 70-50 درصد افراد تا 70 سالگی پولیپ ایجاد می شود که اگر خصوصیات پیشرونده داشته باشند می توانند منجر به بروز سرطان روده بزرگ شوند.

به گفته وی در برخی افراد پولیپ سازی زیاد اتفاق می افتد اما علت بروز آنها هنوز به درستی مشخص نشده وشاید سبک زندگی، مصرف گوشت قرمز، کم تحرکی، کندی حرکت روده بزرگ، عوامل هورمونی و ژنتیکی  در ایجاد آنها موثر باشد.

عوامل ایجاد کننده سرطان روده بزرگ را بشناسید

دانشیار دانشگاه عوامل محیطی و ژنتیکی را از عوامل موثر در ایجاد سرطان کولون عنوان کرد و بیماریهای التهابی روده بزرگ (IBD) را یکی از عوامل محیطی و شایع ترین پیش زمینه ایجاد سرطان روده بزرگ نام برد که مبتلایان به این بیماری باید بصورت دوره ای برای بررسی به پزشک متخصص مراجعه کنند.

معاون آموزشی بخش اندوسکوپی گوارش بیمارستان آیت ا... طالقانیخاطرنشان کرد: درصورتی که التهاب روده در مبتلایان به کولیت اولسراتیو و بیماری کرون طول کشنده( بیش از 10 سال) باشد؛ خطر ایجاد ضایعات اولیه روده به نام دیسپلازیا (تغییرات سلولی اولیه ) و در نتیجه بروز سرطان روده بزرگ در آنها افزایش می یابد.

وی افزود: این خطر در مبتلایان به Pan Colitis(درگیری تمام روده)  پس از 8 سال و در مبتلایانی که سمت چپ روده بزرگ آنها درگیر شده بعد از 15  سال وجود دارد.

دکتر سیدرضا فاطمی به مبتلایان کولیت اولسراتیو طول کشنده توصیه کرد: این افراد باید هر دو سال یکبار از نظر وجود ضایعات دیسپلازی توسط پزشک متخصص تحت کولونوسکوپی کامل قرار گیرند و نمونه های متعدد (بیوپسی) از روده آنان برای بررسی گرفته شود. در صورت وجود ضایعات دیسپلازی فرد مذکور کاندید کولونکتومی(برداشتن روده)  خواهد بود زیرا این ضایعات بسیار سریع تبدیل به آدنوکارسینوما یا تومور روده بزرگ می شوند.

دیابت

دکتر فاطمی دیابت تیپ 2 را نیزعامل مهمی در ایجاد سرطان  کولون عنوان کرد؛ مقاومت به انسولین در این بیماران باعث افزایش میزان انسولین  خون می شود و با توجه به این که انسولین یک هورمون تروفیک است، باعث افزایش رشد سلولها می شود. در نتیجه در این بیماران ریسک بالایی برای بروز این سرطان روده بزرگ وجود دارد.

چاقی

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی چاقی را در ایجاد این سرطان موثر برشمرد و اظهار داشت: در افرادی که شاخص توده بدنی یا BMIبالای 40 دارند خطر بروز سرطان کولون به شدت افزایش می یابد؛ شاخص BMI30-25 افزایش وزن، بالای 30 چاقی با درجات مختلف ( 35-30 چاقی درجه یک ، 40-35 چاقی درجه 2 و 40 به بالا چاقی درجه 3) محسوب می شود.مطالعات نشان دهنده افزایش میزان هورمونهای رشد و هورمونهای وابسته به چربی در این افراد است.

کوله سیستکتومی

فوق تخصص گوارش و کبد دانشگاه کوله سیستکتومی(برداشته شدن کیسه صفرا) را از دیگر عوامل موثر در ایجاد سرطان روده بزرگ نام برد و گفت: در افرادی که تحت کوله سیستکتومی قرار گرفتند بروز کانسر کولون به ویژه سمت راست روده پس از30- 10 سال، بیشترمشاهده شده است. طبق بررسی های صورت گرفته در این افراد میزان صفرا در داخل روده باریک و کولون زیاد است که منجر به التهاب و زخم شده و پیش زمینه ایجاد سرطان روده بزرگ را فراهم می کند.

رادیوتراپی یا پرتودرمانی

به گفته دکتر فاطمی رادیوتراپی نیز از عوامل ایجاد کننده این سرطان است.افرادی که در ناحیه لگن تحت پرتودرمانی قرار می گیرند، دچار عوارض حادی به نام کولیت ناشی از رادیوتراپی می شوند که پس از 20-15 سال، خطر ایجاد سرطان در آنان وجود دارد .

عوامل ژنتیکی

وی با اشاره به عوامل ژنتیکی دخیل در بروز کانسر کولون گفت: متاسفانه بروز تومورهای ژنتیکی روده بزرگ در ایران در حال افزایش است. در امریکا و کشورهای غربی این آمار حدود 1 درصد و 10-6 درصد در انواع مختلف آن است. در حالی که مطالعات اخیر در ایران نشان داده حدود 25 درصد تورمورهای روده بزرگ زمینه ژنتیکی دارند.   

نحوه تشخیص بیماری:

معاون آموزشی بخش اندوسکوپی گوارش بیمارستان آیت ا... طالقانیدرخصوص نحوه تشخیص سرطان کولون گفت: در مرحله اول فرد با مشاهده علایم ذکرشده باید به پزشک مراجعه کند که این موضوع در تشخیص اولیه و زودرس بیماری بسیار اهمیت دارد. متاسفانه در کشور ما تشخیص این سرطان در مراحل دیررس اتفاق می افتد، در نتیجه کار زیادی نمی توان برای بیمار انجام داد. در صورتی که در ژاپن و کشورهای پیشرفته تشخیص سرطان و بیماریابی آنها در سنین خیلی پایین ( در مراحل زود و خیلی زود) رخ می دهد.

دکتر فاطمی خاطرنشان کرد: بهترین وسیله تشخیصی در سرطان روده بزرگ، کولونوسکوپی کامل است که طبق پروتکلهای بیماریابی توسط پزشک انجام می شود؛ یعنی تمام روده از ابتدا تا انتها از طریق اسکوپی دیده می شود. البته انجام کولونوسکوپی ناقص می تواند فاجعه بار باشد زیرا ممکن است یک توموردر حال رشد یا ضایعه پیش بدخیم تشخیص داده نشود و پیامدهای بدی را به دنبال داشته باشد.

وی استفاده از باریم و عکسبرداری های سنتی تر را روش تشخیصی دیگری عنوان کرد که در افرادی که قادر به تحمل  کولونوسکوپی و بیهوشی نیستند مورد استفاده قرار می گیرد اما دقت تشخیصی آن از کولونوسکوپی کمتر است.

درمان بیماری

این دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی درخصوص نحوه درمان بیماری اظهار داشت: باید گفت درمان سرطان روده بزرگ، جراحی است. باید از قبل مراحل بیماری (stageبندی ) را مشخص می کنیم؛ درمرحله 1 و 2 سرطان کولون در واقع تومورها سطحی هستند. در مرحله 3 و 4 تومورها عمقی هستند و به بافتها یا غدد لنفاوی اطراف دست اندازی(تهاجم) کرده و آنها را درگیر کرده اند.

به گفته وی برحسب stageو محل تومور، جراحیهای مختلف(برداشتن تمام روده ، قسمتی از آن، نیمه راست یا نیمه چپ روده) در بیمار انجام می شود. گاهی اوقات به ویژه در تومورهای انتهای روده و ناحیه رکتوم لازم است قبل و بعد از جراحی بیمار تحت شیمی درمانی قرار گیرد تا از احتمال عود مجدد بیماری جلوگیری شود.

دکتر فاطمی در ادامه خاطرنشان کرد: اگر بیماردر مراحل سطحی و اولیه مراجعه  کند درمان کامل و cureبرای وی انجام می شود یعنی درمان کاملی که احتمال عود 5 ساله آن بسیار کم است. در واقع در stageیک و دو با یک جراحی کامل و شیمی درمانی احتمال عود سرطان روده بزرگ بسیار کمتر است.

انتهای پیام/


١١:١٣ - چهارشنبه ٧ مرداد ١٣٩٧    /    عدد : ٦٥١٠٨    /    تعداد نمایش : ٣١١