صفحه اصلي > اخبار > اخبار سلامت 
 


  چاپ        ارسال به دوست

عوامل کلیدی در ساختن آینده‌ ای سالم برای نوجوانان و جوانان چیست؟

دکتر سعید رجبی روانشناس مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه ضمن گرامیداشت روز جهانی سلامت روان اظهار داشت:  از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت، سلامتی تنها فقدان بیماری نیست، بلکه محصول چهار بعد از انسان یعنی سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی است و این ابعاد چهارگانه در کنار هم سلامتی و سالم زیستن را در فرد رقم می‌زنند.

دوران کودکی، نوجوانی و جوانی مناسب ‌ترین زمان برای آموزش و توانمندسازی فرد

وی احساس ارزشمندی و مفید بودن، رضایت‌مندی از خویشتن و همدلی با دیگران را از مهمترین نشانه‌های سلامت روان برشمرد و تاکید کرد: در این خصوص شادی و نشاط، خانواده، محیط ‌های آموزشی و سبک زندگی سالم نقش مهمی ایفا می کند که بدون شک دوران کودکی، نوجوانی و جوانی مناسب ‌ترین زمان برای آموزش و توانمندسازی فرد در این زمینه ‌ها می باشد و جایگاه این آموزش در خانه، مدرسه و دانشگاه است.

توجه، تمرکز و مراقبت از نوجوانان و جوانان؛ مهم ‌ترین وظیفه بزرگسالان در دنیای امروز

دکتر رجبی با اشاره به این که هرساله متناسب با مشکلات روز دنیا شعاری برای روز جهانی سلامت روان تعیین می شود خاطرنشان کرد: شعار امسال اهمیت ارایه خدمات و مراقبت بهتر از جوانان و رفع مشکلات آنان را نشان می دهد و تاکید دارد   مهم ‌ترین و ضروری‌ ترین وظیفه بزرگسالان در دنیای پیچیده امروزی که نحوه ارتباطات و گفتگو در فضاهای مجازی به ‌سرعت در حال دگرگونی و پیشرفت است؛ توجه، تمرکز و مراقبت از نوجوانان و جوانان می باشد.

 روانشناس مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه برخوداری از سلامت روانی مطلوب را بهترین مسیر برای سلامتی مادام‌ العمرعنوان کرد و افزود: مواجهه جوانان در دنیای امروز با عوامل استرس‌ زای متعدد نظیر جنگ، تبعیض نژادی، فقر، گرسنگی، بیماری ‌های روان ‌پزشکی، خشونت و زورگیری، مصرف مواد اعتیادآور احتمال ابتلای آنان به مشکلات روانپزشکی را در مراحل مختلف زندگی بالا می برد.

عوامل کلیدی در ساختن آینده‌ ای سالم برای نوجوانان و جوانان

دکتر رجبی توانمندسازی، اقدامات پیشگیرانه، مداخلات زودهنگام، آموزش مهارت‌ های زندگی و تاب‌ آوری، دسترسی به خدمات آموزشی و سلامت را از عوامل کلیدی در ساختن آینده‌ ای سالم برای نوجوانان و جوانان برشمرد و خاطرنشان کرد سازمان بهداشت جهانی با توجه به پیچیدگی دنیای امروز تأکید خاصی بر بعضی از موضوعات روان‌ شناختی دارد.

امید انتظاری مثبت درباره آینده

وی با اشاره به امید بعنوان یکی از این موضوعات روانشناختی گفت: امید انتظاری مثبت درباره آینده و نگرشی مثبت به رویدادهای علی و معلولی است که مانند سپری بین آثار رویدادهای استرس‌ زای زندگی و سلامت جسمی، روانی و رفتاری قرار می ‌گیرد. در واقع امید یک حالت روحی و روانی است که برای کار و فعالیت به انسان انگیزه داده و او را به حرکت وا می ‌دارد تا به هدف خویش برسد. وقتی امید از معرفت و شناخت حاصل می‌شود، اساس همه تلاش‌های مفید و پرثمر انسانی را فراهم می آورد و پژوهشگران بر این باور هستند که امید برای مقابله با مشکلات در شرایط عدم اطمینان ضروری است.

تاب آوری و نقش آن در برخورد با مشکلات

وی تاب‌آوری را موضوع دیگر عنوان کرد و افزود: مفهوم تاب ‌آوری نه‌ فقط افزایش تحمل و سازگاری فرد در برخورد با مشکلات بلکه مهمتر از آن حفظ سلامت روان و ارتقای آن است. تاب ‌آوری به افراد توانایی می‌بخشد تا با مشکلات و ناملایمات زندگی و شغلی روبرو شده بدون آن که دچار آسیب شوند و حتی این موقعیت ‌ها را فرصتی برای ارتقا و رشد شخصیت خود بدانند. سازمان بهداشت جهانی قصد دارد همه توجهات را به مشکلاتی که امروزه جوانان با آن روبرو هستند جلب کرده و مباحثی درباره این که چه چیزهایی برای رشد، سلامت، شادی و نشاط، تاب‌ آوری لازم است را بیان کند.

سرسختی روان‌ شناختی: افراد سرسخت سلامت روان بیشتری دارند

دکتر رجبی افزود: سرسختی روان ‌شناختی ترکیبی از باورها در مورد خویشتن و جهان می ­باشد که از سه مؤلفه تعهد، کنترل و مبارزه‌ جویی تشکیل شده است. سرسختی روان ‌شناختی مجموعه ‌ای از ویژگی ‌های شخصیتی است که در هنگام مواجه با وقایع استرس زای زندگی، به‌عنوان منبع مقاومت ایفای نقش می‌ کند، امکان بروز علائم بیماری را کاهش می ‌دهد و از تجربیات مفید و متفاوت دوران کودکی نشأت می ‌گیرد. نتایج نشان داده است افرادی که از سرسختی زیادی برخوردارند، باوجود تجربه مقدار زیادی از استرس، بیمار نمی ‌شوند و سلامت روان بیشتری دارند.

سازگاری:

روانشناس مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه خاطرنشان کرد: سازگاری فرایند پیوسته ‌ای است که در آن، یادگیری اجتماعی، باعث رفع نیازهای روانی فرد می شود و امکان کسب توانایی و مهارت‌ هایی را فراهم می ‌سازد که از آن طریق می ‌تواند به ارضای نیازهایش بپردازد. سازگاری اجتماعی نیز عبارت است از توانایی ایجاد ارتباط متقابل با دیگران در زمینه خاص اجتماعی به طریق خاص که در عرف جامعه قابل ‌قبول و ارزشمند باشد و فرایندی است که افراد را قادر می ‌سازد تا رفتار دیگران را درک و پیش‌بینی کنند، رفتار خود را کنترل و تعاملات اجتماعی خود را تنظیم کنند.

سواد عاطفی : تسهیل کننده جریان احساسات در جامعه  

وی سواد عاطفی را از دیگر موضوعات روانشناختی مورد تاکید WHOعنوان کرد و افزود: سواد عاطفی یعنی آنکه بتوانید حالات، عواطف و احساسات درونی خود را تشخیص دهید و واقعیت آنها را درک کنید؛ یعنی برخورداری از قدرتی که بتوانید با استفاده از احساسات و عواطف خود، قدرت شخصی‌ خویش را افزایش داده و کیفیت زندگی خود و اطرافیان را بهبود بخشید. سواد عاطفی به ما کمک می‌کند تا احساسات و هیجانات را به نفع خود به ‌کارگیریم و نگذاریم علیه ما وارد میدان شوند. سواد عاطفی روابط مبتنی بر عشق و دوستی را در میان مردم ایجاد می ‌کند، همکاری و تعاون را ممکن می‌ سازد و موجب تسهیل جریان احساسات در جامعه می ‌شود.

تنظیم هیجانی؛ تعدیل یا حفظ یک هیجان در راستای اهداف فرد

دکتر رجبی در ادامه گفت: تنظیم هیجان نیز عبارت است از تعدیل یا حفظ یک هیجان در راستای اهداف فرد؛ یعنی من بتوانم هیجانم را در مواقعی که لازم است کم یا زیاد یا حفظش کنم. پس تنظیم هیجان، حذف هیجان نیست و اگر انسان تنظیم هیجان نداشته باشد، درواقع بد تنظیمی هیجانی رخ می‌دهد.

خود مراقبتی: اقدامی آموختنی، آگاهانه و هدفمند است

وی با اشاره به این که خود مراقبتی یعنی مراقبت از خود اظهار داشت: خودمراقبتی یعنی برای حفظ سلامت و شادابی خود، کارهای روزمره کوچکی انجام دهیم تا زندگی بهتر و سالمتری داشته باشیم. خود مراقبتی، اقدامی است آموختنی، آگاهانه و هدفمند که هر فردی برای خود، خانواده و دیگران انجام می‌دهد تا سالم بماند، یعنی از سلامت جسمی و روانی خود حفاظت کند، نیازهای اجتماعی خود را برآورده سازد، از بیماری ‌ها یا حوادث پیشگیری کند و نیز از سلامت خود بعد از یک بیماری حاد یا ترخیص از بیمارستان حفاظت کند. خودمراقبتی به ‌وضوح موجب افزایش کارایی و مهارت‌ های فردی ما می‌ شود . خودمراقبتی  یکی از مهارت ‌های زندگی است که کمک می‌ کند فرزند و نوجوان ما مسیر زندگی را بهتر و با خطرات و آسیب‌های اجتماعی کمتری طی کند و احتمال موفقیتش در زندگی بالا رود.

 ضرورت مشارکت نهادهای مختلف برای تحقق سلامت روان جوانان و نوجوانان

دکتر رجبی روانشناس مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه در خاتمه سخنان خود خاطرنشان کرد: تحقق سلامت روان جوانان و نوجوانان منوط به همکاری و مشارکت نهادها و دستگاه‌های اجرایی است. مسوولان مدیران باید در این خصوص احساس مسوولیت کرده و متولیان سلامت روان جوانان و نوجوانان ‌باید خود را موظف به ایجاد بسترهای مناسب برای تحقق این امر کنند که در این راستا و با توجه به اهمیت موضوع سلامت روان و لزوم توجه ویژه به این امر، مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی برنامه های متعددی را در هفته سلامت روان و متناسب با شعار هر روز آن برگزار خواهد کرد.

 


٠٨:٤٠ - چهارشنبه ١٨ مهر ١٣٩٧    /    عدد : ٦٨٤٦٨    /    تعداد نمایش : ١٦٦