مهندسي بهداشت حرفه اي

يكي از برنامه هاي اصلي بهداشت حرفه اي , مطالعه شرايط نامناسب محيط كار يا به عبارتي بررسي و شناسائي عوامل زيان أور محيط كار است . عوامل زيان أور محيط كار به 4 دسته عمده تقسيم مي شود :

الف ) عوامل فيزيكي زيان أور محيط كار مانند صدا و ارتعاش , گرما , سرما , روشنائي , فشار , پرتوها و ....

ب) عوامل شيميائي زيان أور مانند مواد شيميائي سمي كه برخي بيماريها و مسمويتهاي شغلي را سبب مي شوند.

پ)عوامل بيولوژيكي زيان أور شامل ويروسها , باكتريها . انگلها , ريكتزياها و قارچها

ت) عوامل ارگونوميك زيان أور مانند وضعيت نامطلوب بدني در هنگام كار , وارد شدن فشار بيش از حد بر روي اندامي خاص , نبود تناسب جسماني و رواني ميان انسان و كار و ...

هر يك از عوامل ياد شده اگر از حد تحمل فيزيو لوژيك بدن انسان پيشي گيرد , عوارض و أسيبهايي را ايجاد خواهند نمود . در بهداشت حرفه اي عمده كوششها بر ارزيابي اين عوامل , اندازه گيري أنها و در صورت نياز كنترل أنها مي باشد .

طب كار

در بخش طب كار نظارت بر انجام معاينات كارگري در كارخانجات , مراكز بهداشتي درماني و شركتهاي ارائه دهنده خدمات طب كار صورت مي پذيرد.

در بين مراكز تابعه تحت پوشش دانشگاه مركز بهداشت شرق داراي سانتر معاينات كارگري        مي باشد كه در اين سانتر كليه خدمات طب كار اعم از خدمات پزشكي و پاراكلينيكي انجام       مي شود.. اين بخش داراي اسپيرومتر – اديومتر – آزمايشگاه تشخيص طبي مي باشد و يك پزشك ثابت همه روزه به معاينه كارگران مشغول مي باشد . بيشترين مراجعات به اين سانتر توسط كارگاههاي كوچك زير 20 نفر انجام مي پذيرد . جهت ارتقاي سطح آگاهي پزشكان ارائه دهنده خدمات طب كار در مراكز بهداشتي درماني , پزشكان  كارخانجات و شركتهاي طب كار هر ساله معاونت بهداشتي اقدام به برگزاري دوره باز آموزي مدون طب كار مي نمايد.

آزمايشگاه بهداشت حرفه اي

در رابطه با بررسي محيط كار و شناسائي , اندازه گيري , ارزشيابي عوامل بيماريزاي شغلي و در زمينه انجام معاينات كارگري , آزمايشگاه بهداشت حرفه اي معاونت بهداشتي شهيد بهشتي بر حسب نياز تخصصي از 4 بخش تشكيل شده است :

بخش عوامل شيميائي

بخش عوامل فيزيكي

بخش اديومتري

بخش اسپيرومتري

خدمات ارائه شده در بخش عوامل شيميائي:

الف- نمونه برداري از عوامل زيان آور شيميائي محيط كار( 39 نمونه از فيومهاي جوشكاري-سنجش الاينده هاي محيط كار 93 نمونه)

ب- اناليز نمونه ها :

- سنجش وزني گردو غبار با استفاده از ترازوي حساس با دقت تا يكصدم ميليگرم ( 86 نمونه)

- روشهاي تيتراسيون

- اسپكترو فتومتري جذب اتمي و گاز كروماتوگرافي

در مورد اخير نمونه برداري توسط آزمايشگاه انجام و سنجش توسط آزمايشگاه معتبر انجام        مي پذيرد.

خدمات ارائه شده در بخش عوامل فيزيكي:

صدا سنجي با آناليز ( SLM ) و ايستگاه بندي ( 893 ايستگاه )

نور سنجي با استفاده از فتومتر وايستگاه بندي(745 ايستگاه )

تعيين شاخصهاي استرس گرمائي CET_ET_P4SR_WBGT و هچ بلدينگ (22 ايستگاه )

دزيمتري كوتاه مدت و بلند مدت براي كارگران (19 مورد)

ج-انجام اسپيرومتري ( سنجش حجم تنفسي ريه ) در آزمايشگاه و يا در محيط كار ( 218 مورد)

د-انجام اديومتري ( شنوائي سنجي ) ( هدايت هواي و استخواني ) در آزمايشگاه و اديومتري غربالگري در محيط كار ( 181 مورد)

...................................................................................................................................

 آموزش :

v           تعيين نيازهاي آموزش سلامت جامعه از طريق طراحي برنامه نيازسنجي آموزشي با همكاري كارشناسان برنامه معاونت

v            طراحي ومهندسي برنامه هاي آموزش سلامت و  تهيه بسته هاي آموزشي

v           نظارت بر فرآيند طراحي برنامه هاي آموزش سلامت واحدها و گروه هاي معاونت            

v           مشاركت در طراحي و اجراي بسيج هاي چند رسانه اي وآموزش همگاني معاونت

v           پايش ، نظارت ، كنترل و ارزشيابي فعاليت ها و مداخلات آموزشي  معاونت

 v           در بخش  اطلاعات :

v           جمع آوري تحليل ، و ارائه اطلاعات و گزارش ادواري در زمينه اطلاعات تخصصي به منظور طراحي مداخلات آموزش سلامت معاونت

v           تشكيل و به روز نمودن بانك اطلاعات آموزش سلامت معاونت در كتابخانه

v           ايجاد بانك رسانه واحد آموزش سلامت از طريق دريافت ، آرشيو و ايجاد دسترسي به مواد آموزشي توليد شده

v           برنامه ريزي و تامين تجهيزات توليد رسانه آموزش سلامت معاونت

v           شناسايي موسسات برتر در طراحي و چاپ و توليد رسانه

v           هدايت و نظارت بر فرآيند توليد و انتشار و ارزشيابي مواد و رسانه هاي آموزش سلامت

v           هدايت و نظارت بر پيش آزمون مواد آموزشي و تحليل نتيجه و ارسال آن به طراحان مواد آموزشي

v           اطلاع رساني در زمينه مواد آموزشي دريافت شده به متقاضيان

v           تهيه نشريه الكترونيكي معاونت

v           ارائه خدمات مشاوره اي در زمينه اطلاعات تخصصي آموزش سلامت به شركاي برنامه هاي آموزش سلامت

v           تهيه و توليد منابع آموزشي مورد نياز و ترويج رويكردهاي نوين آموزش سلامت به مشتريان

v           نظارت بر فرآيند توليد و توزيع رسانه هاي آموزش سلامت معاونت 

v           دربخش ارتباطات:

v           نظارت و هدايت برنامه هاي ارتباطي و آموزشي ارتباطي و آموزشي از طريق عضو يت كميته هاي هماهنگي درون بخشي و پيگيري اجراي مصوبات معاونت

v           توسعه ارتباط برون بخشي و بازاريابي اجتماعي سلامت از طريق شناسايي ، طبقه بندي و جلب مشاركت افراد و گروههاي حامي سلامت همچون خيرين و واقفين ،‌مراكز و سازمانهاي دولتي ،‌غير دولتي ،‌خصوصي و بين المللي

v           برنامه ريزي ،‌اجرا و ارزشيابي جشنواره ها و مناسبت هاي سلامت معاونت

v           جذب ، سازماندهي و توانمندسازي رابطين سلامت اعم از سازمان ها و ادارت در جهت ارتقاي سطح سلامت افراد ، خانواده و جوامع در سطح معاونت

v           شناسايي ، طبقه بندي و جلب مشاركت رسانه هاي جمعي در راستاي ترويج مفاهيم سلامت در جامعه در سطح معاونت

v           تهيه برنامه هاي مشاركتي در زمينه آموزش و ارتقاي سلامت با صدا و سيما و ساير رسانه هاي گروهي معاونت

v           بررسي نقش ،‌دسترسي ،‌استفاده و اثر بخشي رسانه هاي جمعي در آموزش و ارتقاي سلامت معاونت

v           پايش ، نظارت ،‌كنترل و ارزشيابي فعاليت ها و مداخلات آموزش سلامت             

v           دربخش پژوهش:

v           توانمند سازي كاركنان در زمينه انجام پژوهش هاي كمي و كيفي

v           طراحي و اجراي پژوهش هاي كمي وكيفي در زمينه رفتارهاي مرتبط با سلامت

v           ارائه خدمات مشاوره اي در زمينه پژوهش به متقاضيان پژوهش در بخش بهداشت

v           ايجاد و توسعه پايگاه هاي تحقيقات جمعيت

v           برقراري نظام تحقيقات سلامت

v           پايش ، نظارت ،‌كنترل و ارزشيابي فعاليت ها و مداخلات پژوهشي         

v            دربخش سمعي بصري :

v           آماده سازي تجهيزات سمعي بصري براي برگزاري برنامه هاي آموزش

v           نگه داري و مراقبت از تجهيزات فضاهاي آموزشي

v           برنامه ريزي و زمان بندي استفاده از فضاها و تجهيزات آموزشي معاونت

v           توزيع رسانه هاي توليدي يا دريافت شده توسط معاونت

v           تهيه گزارش ازبرنامه هاي آموزشي ، مناسبت ها و ... 

          دربخش رايانه :

v           فعاليتهاي بخش نرم افزار شامل:

v           به روز رساني برنامه ها و نرم افزارها ي موجود در معاونت بهداشت ودرمان

v           انتخاب وپياده سازي نرم افزار ها

v           نگهداري وپشتيباني نرم افزارها

v           فعاليتهاي بخش سخت افزار شامل:

v           راه اندازي ،نصب وپشتيبايي از كامپيوتر ها و تجهيزات جانبي آنها از قبيل پرينتر، اسكنر و ......

v           ارتقا سستيمهاي كامپيوتري موجود در معاونت بهداشت ودرمان

v           عيب يابي تجهيزات شبكه اي ومخابراتي         

v           فعاليتهاي بخش شبكه:

v           تامين شبكهLANداخل با بيش از 250ايستگاه كاري كه فعلا بيش از 50 ايستگاه كاري فعال مي باشد و به اينترنت متصل است

v           هدايت و نظارت بر اتوماسيون اداري

v           در بخش آمار:

v           جمع آوري كليه فعاليتها ي آموزشي ستاد ومراكز بهداشت تابعه

v           تجزيه وتحليل وتهيه گزارش عملكرد هر سه ماه يكبار

v           نظارت بر بهبود كيفي عملكرد هاي ارسالي

 ...................................................................................................................................

1-           برنامه ريزي.  تعيين اهداف و خط مشي اجرايي واحد در قا لب سيا ستهاي وزارت بهداشت و معاونت بهداشتي

2-           بررسي وشناخت وضعيت موجود به منظور تعيين نيازها واو لويتها

3-           تشكيل كميته هاي علمي وفني

4-           آموزش( بر گزاري كارگاههاي آموزشي – سمينار-كنفرانس علمي – تهيه مطالب آموزشي)

5-           انجام تحقيقات كار بردي در زمينه سلا مت نو جوانان. جوانان ومدارس

6-            ارائه خدمات بهداشتي درماني به گروه هدف (نو جوانان. جوانان ومدارس)

7-           جلب مشاركت گروه هدف در جهت ارتقاء سلا مت

8-           هماهنگيهاي درون بخش وبرون بخش

9-           بررسي نتايج وتجزيه و تحليل اطلاعات – شاخصها- چك ليستها

10-تهيه عملكرد ها

11- اجراي دستورالعملهاي ابلاغي

12- نظارت . پايش وارزشيابي

         خلاصه اي ازشرح وظايف واحد سلامت جوانان (گروه سني 25-18 سال)

1-           بررسي وضعيت موجود

2-           مراقبتهاي بهداشتي

3-           بررسي محيط هاي تجمع جوانان

4-           سلامت باروري

5-           آموزش گروه هدف

6-           سوء مصرف مواد

7-           رفتارهاي پرخطر

8-           تغذيه وتحرك بدني

9-           سوانح وحوادث

10-          ايجاد مراكز دوستدارجوان

11-          انجام طرحهاي مشاركتي

12-          پژوهش

................................................................................................................................... 

شرح وظايف :   1-اموراجرايي   *( اجرايي كردن برنامه هاي كشوري )

                          *( آموزش واحدهاي ستادي مراكز و شبكه ها ) در امور فني و اجرايي

                                           *كنترل پيشرفت برنامه هاي كشوري  

                                            * تهية آمار

                * ارزشيابي مراكز وشبكه ها

                * نظارت مستقيم براجراي برنامه ها

* جمع بندي وگزارش نتايج بررسي ها،كنترل كيفي داخلي وخارجي و كنترل تأثيرگذاري نتايج واصلاح اشكالات

                 2- امورفني  * كنترل كيفي نمونه هاي مثبت سل ومالاريا

                                     * كنترل كيفي 10% نمونه هاي منفي سل ومالاريا

             * تهيه وارسال كنترل كيفي خارجي

             * آموزش فني پرسنل (كارشناسان مسئول و پرسنل انجام دهندة آزمايش)

                                *  شركت درآموزش فني مراكزوشبكه ها بصورت تدريس،نظارت وتهية نمونه هاي آموزشي                                                                                                                                                                    

...................................................................................................................................

شرح وظايف کارشناس مسئول آمار :

 تهيه طرحهاي آمارگيري در زمينه هاي مختلف بهداشتي ، درماني ، آموزشي و پژوهشي .

 نظارت و بررسي در معيارها ، شاخصها ، طبقه بندي ها ، جداول ، پرسشنامه ها و دستورالعمل هاي تهيه شده  .

 نظارت و بررسي در امر محاسبات انجام شده با فرمولهاي مختلف آماري.

 بررسي نتايج و تجزيه و تحليل هاي آماري .

نظارت و ارائه راهكارهاي مناسب در تهيه و تدوين نشريات آماري .

بررسي گزارشات دوره اي تهيه شده حاوي نحوه پيشرفت كار و تغييرات و تحولات زماني و مكاني .

همكاري در امور مربوطه به جمع آوري اطلاعات آماري در سطح كشور .

 نظارت در نحوه اجراي طرحهاي آماري و ارزشيابي روشها و معيارهاي استفاده شده  .

مطالعه و بررسي نكات قوت و ضعف طرحهاي اجرا شده و اعمال روشهاي مناسب در طرحهاي آتي و تطبيق آنها با معيارها و تعاريف استاندارد شده و روشهاي عمومي .

همكاري با مسئولين واحدهاي مختلف وزارتخانه در زمينه حل مسائل و مشكلات آماري .

همكاري در برنامه ريزي آموزش ضمن خدمت كاركنان آمار .

انجام ساير امور مربوطه طبق دستور مقام مافوق .

شرح وظايف کارشناس  آمار :

همكاري در تهيه طرحهاي آمارگيري درزمينه هاي مختلف بهداشتي ، درماني ، آموزشي و پژوهشي

تهيه معيارها ، شاخص ها ، طبقه بندي ها ، جداول ، پرسشنامه ها ، دستورالعمل هاي مورد نياز .

تجزيه و تحليل ، نتيجه گيري و تعبير و تفسيرهاي اطلاعات آماري .

انجام محاسبات لازم و بكارگيري فرمول ها و روشهاي مختلف آماري .

مطالعه و بررسي پيشرفتها و تحولات نظري و علمي سيستم هاي آماري به منظور تهيه طرحهاي آماري مناسب تر .تهيه و تنظيم نشريات و گزارشات آماري و بررسي و كنترل اطلاعات مربوطه .

تهيه گزارشات دوره اي و بررسي تغييرات و تحولات زماني هر يك از موضوعات مورد نياز .

همكاري در برنامه ريزي و هماهنگي و اجراي آمارگيري هاي مورد نياز واحد ذيربط .

همكاري در امر آموزش كاركنان به منظور آماده سازي آنان جهت انجام آمارگيري .

نظارت و كنترل عمليات اجرائي طرحهاي آمارگيري .

انجام ساير امور مربوطه طبق دستور مقام مافوق .

کارشناس نرم افزار :

پشتيبانی ، تحويل و آموزش سيستم های مربوطه .

تهيه برنامه های زمانی اجرای پروژه های برنامه ريزی سيستم ، تعيين نيازمنديها .

شرکت در سمينارهای علمی و دوره های آموزش نوين .

تهيه گزارشات لازم .

انجام ساير امور مربوطه طبق دستور مافوق .

................................................................................................................................... 

شرح وظايف :  امور دارويي مجموعه وظائفي از قبيل تهيه و نگهداري و توزيع دارو ، نظارت بر فعاليت واحدهاي ارائه خدمات دارويي

( انبارها ، مراكز بهداشتي درماني ، پايگاهاي بهداشتي و خانه هاي بهداشت ) آموزش و ارتقاء سطح آگاهي كاركنان و جامعه را شامل مي شود . با توجه به اهميت ويژه بهداشت و نقش آن در سلامت فرد در جامعه ارائه صحيح و مناسب خدمات دارويي فوق مي تواند نقش مهمي در حفظ و ارتقاء سطح سلامت و بهداشت فرد و جامعه داشته باشد.

تهيه دارو بسته به عوامل مختلف مي تواند هم از بخش دولتي و هم از بخش خصوصي صورت پذيرد كه در اين راستا توجه به عواملي از قبيل ميزان مصرف موجودي و نياز آينده ، طرحها و برنامه هاي مختلف بهداشتي ، صفات دارو تاريخ انقضاء مصرف ، رنگ ، قوام و ...) حائز اهميت مي باشد.

نگهداري دارو نيز از اهميت خاصي برخوردار بوده و توجه به شرايط نگهداري و استاندارد نمودن انبارهاي دارويي تاثير بسزايي در ارائه هر چه بهتر خدمات دارويي خواهد داشت .

توزيع دارو در واقع آخرين و يكي از مهمترين مراحل تامين و تدارك دارو مي باشد و در كنار آن بايد عوامل چندي از قبيل قابل مصرف بودن دارو ، توزيع بموقع و مناسب و ...را در نظر گرفت .

در پايان لازم به ذكر است كه آموزش و ارتقاء سطح آگاهي و مهارت كاركنان و همچنين سطح آگاهي افراد جامعه و تحقيقات و پژوهش هاي لازم در

اين زمينه مكمل اصلي خدمات مذكور مي باشد .

...................................................................................................................................

شرح وظايف آقاي دكتر محمد ملك پور كارشناس بهداشت دهان ودندان ستاد معاونت بهداشت

1- نظارت وپايش برواحدهاي بهداشت دهان ودندان مراكز و شبكه هاي بهداشت و درمان شرق ، شميرانات ، فيروزكوه ، ورامين 

2- جمع آوري وآناليز آمار مراكز، شبكه ها وخانه بهداشت سه ماهه اول ، سه ماهه دوم ، سه ماهه سوم ، سه ماهه چهارم

3- همكاري لازم در تهيه برنامه جامع عملياتي

4- تهيه وتنظيم كتب ، جزوات ورسانه آموزشي ويژه دندانپزشكان ، كارشناسان وكاردانهاي بهداشت خانواده ، بهورزان ، رابطين بهداشتي درزمينه بهداشت دهان ودندان

5- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت درجهت آموزش ويژه دندانپزشكان ، كارشناسان وكاردانهاي بهداشت خانواده ، بهورزان ، رابطين بهداشتي درمراكز تابعه

6- تهيه وتنظيم رسانه هاي آموزشي ويژه كودكان زير 6 سال ، خانمهاي باردار

7- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت درآموزش كودكان زير 6 سال ، خانمهاي باردار ، يكسال پس از زايمان مراكز تابعه

8- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت در معاينه ، مراقبت بهداشت دهان ودندان و ارائه خدمت به كودكان زير 6 سال ، خانمهاي باردار ، يكسال پس از زايمان مراكز تابعه

9- هماهنگي لازم در جهت تامين وتوزيع تجهيزات ولوازم دندانپزشكي

10- برنامه ريزي وهماهنگي لازم در جهت اجراي صحيح طرح ترميم دندانهاي 6 كودكان زير 12 سال در قالب طرح بيمه خدمات درماني

11- تهيه گزارش عملكرد سه ماهه ، شش ماهه ، نه ماهه وساليانه مراكز وشبكه هاي تابعه و ستاد معاونت

شرح وظايف خانم دكتر پروين باستاني كارشناس بهداشت دهان ودندان ستاد معاونت بهداشت

1- نظارت وپايش برواحدهاي بهداشت دهان ودندان مراكز و شبكه هاي بهداشت ودرمان شمال ، دماوند ، پاكدشت 

2- جمع آوري وآناليز آمار مراكز، شبكه ها وخانه بهداشت شش ماهه اول ، نه ماهه ، سالانه

3- همكاري لازم در تهيه برنامه جامع عملياتي

4- تهيه وتنظيم كتب ، جزوات ، رسانه هاي آموزشي ويژه دانش آموزان ، والدين ، مربيان ومعلمين داوطلب

5- برنامه ريزي، هماهنگي و نظارت به آموزش دانش آموزان ، والدين ، مربيان ومعلمين داوطلب

6- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت جهت تعيين فلورايد آب آشاميدني مناطق تحت پوشش و توزيع دهانشويه سديم فلورايد در مناطق تابعه 

7- پايش ونظارت بر اجراي صحيح استفاده از دهانشويه سديم فلورايد در مدارس

8- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت بر اجراي طرح فيشور سيلانت در دانش آموزان پايه اول ودوم دبستان مدارس

9- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت براجراي طرح سنجش سلامت دهان ودندان كودكان پايه اول دبستان

10- همكاري در تهيه برنامه هاي پژوهشي وطرحهاي تحقيقاتي و ارتقاء كيفيت

11- برنامه ريزي، هماهنگي ونظارت درخصوص رعايت اصول استريليزاسيون وكنترل عفونت درمراكز تحت پوشش