مرکز تحقیقات غدد درون ریز ومتابولیسم یکی از مراکز سه گانه پژوهشکده علوم غدد درون ریز ومتابولیسم است که به عنوان یکی از مراکز تحقیقاتی برتر و قطب علمی کشور و مرکز همکاریهای سازمان جهانی بهداشت در منطقه شناخته میشود .
این مرکز بعنوان اولین مرکز تحقیقات علوم پزشکی کشور در زمینه بیماریهای غدد درون ریز و متابولیسم در سال 1360 آغاز بکار نمود وبا رشد و توسعه و پیشرفت خود هم اکنون در قالب پژوهشکده و در راستای تحقق رسالت آن فعالیت می نماید.
در حال حاضر این مرکز با در اختیار داشتن مجموعه ای از پزشکان فوق تخصص و محقق عالی ماموریتهای زیر را به عهده دارد:
-
انجام تحقیقات اپیدمیولوژیکی، پژوهشهای بنیادی، طراحی و اجرای پروژه های مداخله ای در زمینه انواع بیماریهای اندوکرین.
-
برنامه ریزی و اجرای طرح پایش کشوری شیوع گواتر و کمبود ید در جامعه ایرانی با حمایت و همکاری وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی.
-
همکاری با سازمان حهانی بهداشت و دیگر نهادهای ذیربط مسئول جلوگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید در منطقه خاور میانه و آفریقای شمالی.
-
مشارکت با دو مرکز دیگر پژوهشکده در زمینه آموزش نیروی انسانی در رشته اندوکرینولوژی و برگزاری دوره های کوتاه مدت و بلند مدت و کارگاههای آموزشی- پژوهشی.
-
تولید دانش روا ومناسب و انتشار مطالب و نتایج تحقیقات انجام شده بمنظور اطلاع رسانی، آموزش جامعه و ارائه مشاوره با مسئولین وزارت بهداشت و سایر سازمانهای بین المللی در قالب سیاستها و اهداف پژوهشکده.
پژوهش، مادر علم است و اهميت دادن به امر تحقيقات و افزايش فعاليتهاى پژوهشى در هر كشور سبب توسعه و پيشرفت شده، خودكفايى و استقلال واقعى را براى آن مملكت به ارمغان مىآورد. در واقع پژوهش و توسعه به مجموعهاى از فعاليتهاى بديع ، خلاق ، نظام يافته و برنامهريزى شده گفته مى شود كه در جهت گسترش مرزهاى شناخت علمى و گنجينههاى دانش انسان و جامعهى متمدن انسانى و كاربرد اين دانش گسترده در عرصههاى گوناگون باشد و براى بهبود بخشيدن به زندگى انسانها و به طور اخص در ايجاد و بهسازى يا تكميل فراوردهها، فرايندها، وسايل و ابزار، نظامها، خدمات و روشها صورت پذيرد.
اين مجموعهى فعاليتهاى بديع، خلاق، هماهنگ و نظام يافته در واقع به گونهاى فراگير از شناسايى نياز يا استعداد پيدايش انديشه، طراحى توليد، معرفى و انتشار يك محصول آغاز و به فرايند يك سامانهى فنآورى منتج مىشود.
نظر به اجماع و توافق نظرى كه امروزه پيرامون جايگاه حياتى تحقيقات در پيشبرد اهداف كشورها و در راستاى توسعهى اقتصادى ، اجتماعى و فرهنگى وجود دارد پرسش در مورد جايگاه تحقيقات، معيارى براى ارزيابى اين برنامهها محسوب مىشود. با توجه به اين كه تعيين اولويتهاى پژوهشى امكان استفادهى بهينه از بودجه و منابع تحقيقاتى را فراهم آورده، موجب كارآمد شدن تحقيقات در كشور مى شود، لزوم بررسى و بازنگرى امر پژوهش و تعيين شاخصهاى تحقيقات و تحليل اين مسائل مشخص مى گردد.
در كشورهاى در حال گسترش، تحقيقات در سطح مطلوب انجام نمى شود و برخلاف كشورهاى مترقى، نيروى انسانى، بودجه و امكاناتى كه صرف پژوهش مى شود ناچيز است. بدون شك محققانى سبب شكوفايى امر پژوهش مى شوند كه در امر پژوهش تجربهى كافى داشته، بخوبى آموزش ديده و از نظر مالى در رفاه باشند؛ مسائل و مشكلات زندگى آنان كم باشد; انگيزه براى تحقيق داشته باشند; در انتخاب موضوع و روشهاى تحقيقاتى آزادى داشته باشند و نيروى انسانى كارآمد، تجهيزات و بودجه كافى در اختيارشان باشد. مشكلات عمدهاى نظير نداشتن فرهنگ تحقيق در جامعه، معضلات مديريت مؤسسات پژوهشى، نداشتن استقلال مالى، كمبود وسايل و تسهيلات تحقيق، ضعف سيستمهاى اطلاع رسانى، كمبود نيروى مديريت و تحقيق، عدم آگاهى از نيازهاى كشور، فقدان انگيزه و پاداش براى كادر تحقيق، فقدان روحيهى كار گروهى بين پژوهشگران، ضعف در پشتوانهى علمى، انجام دادن تحقيقات پايهاى بدون ارتباط با نيازها، عدم تفويض قدرت تصميمگيرى به مؤسسات پژوهشى به علت وجود مديريت متمركز، سبب عدم احساس نياز افراد به پژوهش به ويژه در سطح كارگزاران و برنامهريزان مى شود. براى كارگزاران، وارد كردن مواد، ابزار و فنآورى مناسبتر است. زيرا مشكلات آنى و حال را رفع مى كند; در حالى كه، به سرمايهگذارى براى تحقيقات كه نتايج آن ممكن است سالها بعد مورد استفاده قرار گيرد بى توجهى مى شود.
هنوز اين اصل مسلم پذيرفته نشده است كه هر شروع كنندهاى حتماً نبايد خود نتيجهگيرنده باشد و تهيهى ساختار تحقيقاتى آينده نياز به برنامه ريزى در زمان حال دارد. اين امر باعث مى شود كه وابستگى اين كشورها به كشورهاى توسعه يافته به طور مستمر فزونى گيرد. بنابراين بايد اعتراف كرد گزارههايى از قبيل «توسعهى خود اتكا» يا «توسعهى پايدار» در كشورهاى در حال توسعه در درازمدت، بدون تأسيس يك نظام تحقيقاتى مناسب و پويا، در واقع فرضى است باطل و پندارگرايانه.
در جامعهى گذشته ايرانى، ابن سينا، رازى، فارابى، بيرونى، غزالى و دهها ستارهى درخشان آسمان علم به اين بسنده نمى كردند كه رسالهاى را از سريانى يا يونانى ترجمه كنند و اصرار داشته باشند كه اين كلام آخر است. آنان با جذب اطلاعات،نكات تازهاى مى آفريدند. شايد آنان بذرها را از جاى ديگر به دست مى آوردند، اما درختان تنومندى بودند كه ريشه در خاك خود داشته ، امكان رشد بذرهاى دريافتى را پديد مى آوردند.
مطالب حاضر خلاصهاى است از فعاليتها و تلاشهاى تك تك اجزاى مركز تحقيقات غدد درون ريز و متابوليسم. اين مركز تلاشهاى بسيارى در زمينهى پژوهش در علم اندوكرينولوژى در ابعاد ملى و منطقهاى و در زمينهى ارتقا و توسعهى پژوهش در پزشكى انجام داده است كه در صفحات حاضر گوشههايى از آن به تصوير كشيده شده است.
اميد است كارگزاران، مسؤولان، همكاران و خوانندگان گرامى ما را در بهينه سازى فعاليتهايمان و رشد پژوهش در پزشكى يارى نمايند. در پايان از تمامى همكارانمان در مركز تحقيقات غدد درون ريز و متابوليسم تشكر و سپاسگزارى مى نماييم كه به راستى اين دستاوردها بدون تلاش بى دريغ اين عزيزان ميسر نبود.