آسيب اجتماعي در واقع نگرشي بر گرفته از مشابهت بسيار بين پيکرانساني با کالبد جامعه است که بدنبال مطالعه و ريشه يابي ناهنجاريهاي اجتماعي است ه آسيبهاي اجتماعي ماهيتي بين رشتهاي دارد، پديدهي بسيار پيچيدهاي بوده و استفاده از ديدگاههاي تلفيقي و همکاري اصحاب تخصص در رشتههاي مختلف براي اشراف به آن ضروري است

وجود سازمانهائي مانند کميته امداد ، وزارت رفاه ،سازمان بهزيستي و مجلس شوراي اسلامي و بسياري از دستگاههاي اجرايي مانند نيروي انتظامي ، قوه قضاييه ، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و شهرداري بطور مستقيم با مسائل يا پي آمد هاي آسيب اجتماعي در ابعاد و اشکال گونا گون مواجه مي باشند. همچنين سازمانهاي مردم نهاد (N.G.O) و انجمن ها و خيريه ها و صندوق هاي قرض الحسنه و مساجد نيز به نوبه خود فعاليت مي کنند.

و با توجه به اينکه پديده آسيب هاي اجتماعي مانند کوه يخ بوده که قسمت آشکار آن بيانگر تماميت موضوع نمي باشد لذا تعيين روابط بين موارد آشکار و پنهان آن در جامعه مي تواند مهم تلقي شود وبا همکاري دستاندرکاران دانشگاهي و کساني که به نوعي با مسائل آسيبها و انحرافات اجتماعي سروکار دارند، به اين مسائل بيشتر پرداخته و پاسخ‌هاي مناسبي براي حل و پيشگيري از وقوع آنها يافته شود.

تدوين برنامه

جهت تدوين برنامه ابتدا به بررسي وضعيت موجود پرداخته تا بتوانيم از دوباره کاري وا يجاد برخورد که هردو باعث اتلاف سرمايه ها مي گردد جلوگيري نمايم . با عنايت به اينکه در اين مرحله از کار از هيچگونه حمايت تشکيلاتي برخوردار نبود لذا به فرم پاسخ دهي به سوالات مطروحه عمل شده است .

1. آ يا سندي در زمينه آسيب هاي اجتماعي وجود دارد ؟

2. آيا متولي براي آسيب هاي اجتماعي در کشور وجود دارد ؟

پاسخ سوال1

• در تدوين سندي که از سوي وزارت رفاه به عهدهء دانشگاه توانبخشي و علوم بهزيستي گذاشته شده بود، براساس روش علمي دلفي با 40 دستگاه دولتي و غيردولتي مکاتبه و از آن‌ها نظرخواهي کرديم در عين حال 20 صاحب‌نظر و عضو هيات دانشگاه نيز در اين طرح با ما همکاري داشتند. به طوري که سند پس از سه بار ويرايش و با صرف 15 ماه زمان ماه گذشته آماده و به وزارت رفاه تحويل داده شد.اين سند در چهار بخش ارتقاي کيفيت زندگي و رفاه اجتماعي، پيشگيري از آسيب‌هاي اجتماعي، کنترل آسيب‌هاي اجتماعي و تقويت ساختار سازمان‌هاي دولتي و غيردولتي‌اي که در زمينهء کاهش و کنترل آسيب‌‌هاي اجتماعي فعاليت مي‌کنند، تدوين شده است.

• مرجع :روشنک وامقي، معاون پژوهشي دانشگاه توانبخشي و علوم بهزيستي، مشاور رييس ستاد مبارزه با مواد مخدر و مسوول تدوين سند آسيب‌هاي اجتماعي کشور

• مرجع :روشنک وامقي، معاون پژوهشي دانشگاه توانبخشي و علوم بهزيستي، مشاور رييس ستاد مبارزه با مواد مخدر و مسوول تدوين سند آسيب‌هاي اجتماعي کشور

پاسخ سوال 4

اهداف :

• بررسي سند آسيب هاي اجتماعي (شناساي نقاط قوت ،ضعف) در راستاي تعيين جايگاه مرکز در اين سند

• تعيين علائم و شناسه هاي تشخيصي( آگهي و پيش آگهي) آسيب هاي اجتماعي در مراجعين به مراکز بهداشتي درماني و دانشگاه ههاي علوم پزشکي بطور اخص و ساير سازمانها بطور اعم مانند آموزش و پرورش

• پايش و مانيتور مداوم علائم و شناسه هاي تشخيصي( آگهي و پيش آگهي) آسيب هاي اجتماعي در مراجعين به مراکز بهداشتي درماني و دانشگاه ههاي علوم پزشکي

• جذب پايان نامه ها ي دانشجويي در راستاي هدف 2

• جذب Grant از ساير سازمانها ي بيرون دانشگاه (کشوري-منطقه اي – بين المللي)

• ‌بررسی امکان ايجاد رشته‌‌هاي تخصصي دانشگاهي در زمينهء آسيب‌ وپیشگیری از آن

  گروه آسیب های اجتماعی اولویتهای تحقیقاتی

محور های تحقیقاتی گروه :

1- آسیب های اجتماعی

3 - کنترل و پیشگیری از آسیب ها

u شناسایی عوامل موثر بر تورم

u بررسی اثر تورم بر کیفیت زندگی فردی و اجتماعی

u بررسی رابطه تورم با آسیب های اجتماعی

u بررسی رابطه تورم با شکاف اجتماعی

u بررسی اثربیکاری در توسعه اقتصادی – اجتماعی- سیاسی و فرهنگی

u بررسی رابطه بیکاری با آسیب های اجتماعی

u آسیب شناسی فقر

u بررسی رابطه فقر با جهانی شدن اقتصاد

u بررسی رابطه فقر با قانون گریزی و شکل گیری آسیب اجتماعی

u بررسی رابطه قشر بندی نابرابر اجتماعی با آسیب های اجتماعی 

u شناسایی عوامل موثر بر نابرابری در ابعاد اجتماعی – فرهنگی – سیاسی و اقتصادی  

u شناسایی عوامل موثر بر اختلال در نظم اجتماعی  

u بررسی فرایند های مهیا کننده بستر اعتیاد 

u شناسایی انواع اعتیاد های نو 

u بررسی علل و انگیزه های انحرافات اجتماعی  

u ترسیم مدل شبکه روابط علی در رفتار انحرافی 

u تدوین شاخص های امنیت عمومی  

u بررسی رابطه میدان عمل پلیس با امنیت عمومی  

u بررسی رابطه عملکرد پلیس با خشونت خیابانی  

u شناسایی علل و عوامل خشونت 

u بررسی ابعاد جمعیت شناختی و روانشناختی خشونت خانگی

u بررسی رابطه خشونت خانگی و واکنش کودکان و نوجوانان  

u شناخت تکدی گری در فرهنگ ایران 

u مطالعه خصیصه های متکدیان 

u بررسی شیوع آسیب های اجتماعی در بین متکدیان 

u بررسی علل و انگیزه های قانون شکنی 

u بررسی عوامل موثر بر گسستگی و تضعیف هنجارهای اجتماعی 

u بررسی عوامل موثر بر ازدواج نا موفق 

u بررسی فرایند شکل گیری گروه های بزهکار نوجوان و جوان 

uبررسی عوامل موثر بر تحرک اجتماعی  

u بررسی نحوه شکل گیری الگوهای کجروی  

u بررسی روابط علی همنشینی با گرو های نا متجانس بر آسیب های اجتماعی 

u بررسی رفتارهای ترافیکی  

آسیب های اجتماعی نو پدید 

u بررسی الگوهای استفاده از اینترنت در ایران  

u بررسی شیوع نوع و میزان استفاده از اینترنت 

u بررسی الگوی استفاده از ماهواره در ایران 

u بررسی پیامد های استفاده از ماهواره در فرهنگ ایران 

u بررسی میزان گرایش به مد  

u بررسی پیامدهای مد و ارزشهای اجتماعی  

u بررسی شیوع gambling online و تحلیل عوامل موثر بر آن  

u بررسی شیوع رفتار ها و فعالیتهای جنسی اینترنتی 

u بررسی نقش فعالیتهای جنسی online در تحکیم خانواده 

u بررسی علل گرایش به استفاده از اتاق های گفتگو 

u تاثیر استفاده از اتاق های گفتگوی ویژه بزرگسالان در کودکان و نوجوانان 

u بررسی میزان گرایش به بازی های اینترنتی 

u بررسی تاثیر استفاده از اینترنت در افزایش دانش و اطلاعات 

u معاملات/ تجارت اینترنتی 

u بررسی علل و عوامل گرایش به ازدواج اینترنتی  

u بررسی رابطه انواع ارتباطات اینترنتی با ویژگیهای شخصیتی

u بررسی رابطه استفاده مفرط از اینترنت با آسیب های روانی 

u بررسی شیوع اعتیاد به اینترنت  

u بررسی نقش اینترنت در فرایند های مهیا کننده بستر اعتیاد 

u بررسی نقش اینترنت در گرایش به استفاده ا ز داروها 

u بررسی رابطه اینترنت با تنهایی  

u بررسی رابطه اینترنت با افسردگی  

u بررسی نقش سایت های آموزشی در پیشرفت تحصیلی  

u بررسی میزان رواج online Dating 

u بررسی میزان رواج online sales  

u بررسی علل ارتکاب رفتارهای خشونت آمیز اینترنتی

u بررسی عوامل موثر بر رفتارهای پر خطر 

u دوستیابی اینترنتی 

u اینترنت و هکرها  

u بررسی میزان اختلاف سن کودکان - نو جوانان با دوستان اینترنتی آنها  

u تبلیغات و اینترنت 

u نقش بلاگ ها در روابط اجتماعی  

u بررسی رابطه بین الگوی استفاده از اینترنت با توانایی های شناختی – روانی – فرهنگی و اجتماعی

u مالکیت معنوی و اینترنت 

u بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد والدین در مورد اینترنت 

u بررسی میزان استفاده از اینترنت والدین به همراه کودکانشان 

u شناسایی سایت های مناسب کودکان  

u بررسی عوامل خطر اینترنت 

u اینترنت و مدرسه 

u اینترنت و ارزشهای خانواده 

u جرم و اینترنت 

u مقایسه هویت واقعی و اینترنتی کاربران (heavy –light internet users ) 

u بررسی میزان آگاهی ، نگرش و عملکرد کاربران جوان در باره عضویت در گروه های اینترنتی 

u بررسی ابعاد جمعیت شناختی و روان شناختی کاربران اینترنت  

u بررسی فرایند شکل گیری و تداوم دوستی های اینترنتی  

u بررسی عوامل خطر تلفن همراه 

u نیاز سنجی برنامه های آموزشی برای پیشگیری و کاهش آسیب ها 

u تدوین مداخلات پیشگیرانه