اهداف مرکز تعالی بالینی دانشگاه:
1- ایجاد بستر مناسب و فرهنگسازی در بین پزشکان، پرستاران و سایر دستاندرکاران ارائه خدمات بالینی در راستای ایجاد تغییر، و تعالی خدمات بالینی و پذیرش طبابت مبتنی بر شواهد به عنوان پایه و اساس تصمیمسازیهای بالینی در کشور.
2- تدوین سیاستهای بالینی مبتنی بر شواهد برای بکارگیری نظاممند و بهینه نتایج شواهد پژوهشی در طبابت پزشکان، استراتژیهای ملی ارائه خدمات سلامت و تصمیمگیری های کلان مرتبط با حوزه دارو و درمان کشور.
3- هدفمندسازی پژوهشهای بالینی در راستای پاسخگویی به نیازهای حقیقی کشور.
4- اجرای برنامههای ارتقای کیفیت در نظام ارائه خدمات بالینی.
5- توانمندسازی پزشکان و سایر ارائهدهندگان خدمات بالینی برای مشارکت فعال در برنامههای ارتقای کيفیت.
برنامهها و استراتژیهای مرکز در رسیدن به اهداف فوق:
برای دستيابي به اهداف یاد شده، مرکز تعالی خدمات بالینی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برنامهها و استراتژیهای خود را در سه حوزه تعریف کرده است:
الف – حوزه آموزش:
برای رسیدن به اهداف 5 و1 و نیز تربیت نیروهای توانمند برای اجرای پروژههای مربوطه مرکز، یکی از مهمترین حوزههای فعالیت مرکز تعالی خدمات بالینی حوزه آموزش ميباشد.
فعالیتهای مرتبط با این حوزه عبارتند از:
1- برگزاری کارگاههای آموزشی در راستای گسترش مفاهیم و مبانی تعالی خدمات بالینی.
2- برنامههای دورههای آموزشی ساختارمند بری تعلیم نیروهاي توانمند در اجرای پروژههای مرکز در سطوح مختلف.
3- ادغام مبانی تعالی خدمات بالینی در برنامههای درسی دوره پزشکی و دندانپزشکی عمومی و دورههای تخصصی.
توضیح: از آن جایی که هر كدام از حرفههای علوم پزشکی و تخصصهای مربوطه بر حسب نوع عملکرد و نقشآفرینیشان در نظام سلامت، به جنبهها و درجات مختلفی از دانش و مهارتهای مرتبط با تعالی بالینی نیاز دارند، لذا برای ادغام این مفاهیم و مهارتها با محتوای درسی هر یک از آنها و تبيين جایگاه علوم تعالی بالینی در نقشآفرینی آینده آنان در نظام سلامت، برنامهریزی دقیق و نظاممند آموزشی لازم است تا بتوان به اهداف مورد نظر دست یافت.
ب- حوزه مدیریت و توسعه دانش:
فعالیتهای این حوزه در راستای تدوین محصولاتي شکل گرفتهاند که از آنها به عنوان اسناد تدوین سیاستها و اجرای پروژههای ارتقای کیفیت استفاده میشود؛ این فعالیتها عبارتند از:
1- جمعآوری و ارزیابی و سنتز نظاممند شواهد پژوهشی برای پاسخگویی به سؤالات بالینی معین و مشخص کردن اثربخشی و ایمنی مداخلات مختلف به صورت كمّي
2- انجام مطالعات تحلیل هزینه (cost analysis) و مطالعات هزینه- اثربخشی و هزینه - فایده
3- انجام مطالعات بار بیماریها و بار مداخلات در سطح فرد و همچنين در سطح جامعه.
4- انجام مطالعات تحلیل سازمانی، وضعیتسنجی (situation analysis)و مطالعات امکانسنجی (feasibility study) برای بررسی راهها و موانع اجرایی سیاستهای بالینی و تدوین استراتژیها و برنامههای مناسب ارتقای کیفیت.
5- انجام مطالعات کیفیت زندگی (Quality of life) و ارزش زندگی آماری ((Valve of Statistical Life (VSL) برای تعیين ارزش پيآمدهای مداخلات بالینی.
6- تدوین راهکارهای طبابت بالینی((Clinical Practice Guideline (CPG) با استفاده از نتایج شواهد پژوهشی و اجماع متخصصین و اعضای هیات علمی دانشگاه.
کاربرد فعالیتهای یاد شده در سیاستگذاريهای بالینی عبارتند از:
- مشخص کردن منافع و مضرّات هر یک از مداخلات در شرایط و بیماریهای مختلف و تصمیمگیری در مورد بکارگيری یا عدم بکارگیری آنها با توجه به مجموعه منافع، مضرّات و هزینههای آنها
- تصمیمگیری در مورد ورود یا عدم ورود فنآوریهای جدید به کشور.
- تصمیمگیری در مورد استفاده بهینه از فنآوریها در راستای افزایش بازدهی و هزینه - اثربخشی آنها و جلوگیری از هدر رفتن منابع مالی، انساني و فیزیکی نظام سلامت.
- تصمیمگیری درباره مناسبترين شیوه توزیع داروها و خدمات در مناطق مختلف.
- تصمیمگیری در مورد مناسبترین پوشش بیمهای داروها و خدمات.
- تعیین استانداردهای طبابت بالینی در راستای کاهش خطاها و عوارض و هزینههای مداخلات بالینی و افزایش اثربخشی آنها.
- تعیین اولویتهای پژوهشی برای پاسخگویی به سؤالاتی که پاسخ به آنها در تدوین سياستهاي بالینی لازم میباشد.
ج- حوزه برنامهریزی پروژههای ارتقای کیفیت:
پروژههای ارتقای کیفیت معمولاً در راستای سه هدف اصلی زیر صورت میپذیرد:
1- ارتقای ساختارها:
ارتقای ساختاری به منظور بهبود و استانداردسازی ساختارهای فیزیکی و اداری در راستای افزایش رضایت بیماران و ایجاد بستر مناسب برای ارتقای کیفیت در سطوح بالاتر (فرآیندها و پيآمدهاي باليني) شکل میگیرد.
2- ارتقای فرآیندها:
معیارهای ارتقای فرآیند، از جمله محصولات حوزه مدیریت و توسعه دانش است که بر اساس آنها، برنامههای ارتقای کیفیت فرآیندهای ارائه خدمات بالینی و استراتژیهای مدیریت تغییر، تدوین و اجرا میشود.
3- ارتقای پيآمدها:
معیارها و سنجههای پيآمد، مهمترین شاخص بهبود کیفیت ارائه خدمات بالینی و هدف نهایی ارتقای ساختاري و ارتقای فرآیندهاست. از جمله مهمترین پيآمدهای بالینی میتوان به این موارد اشاره کرد: افزایش طول عمر، بهبود کیفیت زندگی، کاهش ناتوانیها و معلولیتها، رضایت بیماران از نتیجه درمان، کاهش هزینهها و کاهش مرگ و میر. برای دستیابی به اهداف فوق، فعالیتهای مرکز حول دو محور اساسی زیر طراحی شدهاند: «مميّزي بالینی» و «مدیریت خطا» كه پيشتر توضيح آن آمد.
محدوده برنامهها و گروههای هدف مرکز تعالی بالینی دانشگاه:
گروههای هدف مرکز، با توجه به گستردگی طیف برنامهها ، شامل بسیاری از گروهها از جمله پزشکان، پرستاران و سایر ارائهدهندگان خدمات باليني، سیاستگذاران بالینی در سطح منطقهای، کشوری یا واحدهای درمانی (مانند بیمارستانها و درمانگاهها)، مراکز آموزشی و تحقیقاتی میباشند.
حوزه هدف محصولات و برنامههای مرکز نیز از سطح یک بخش، درمانگاه یا بیمارستان تا سطح ملی متغیر است.
محدوده برنامهها و گروههای هدف مرکز تعالی بالینی دانشگاه:
گروههای هدف مرکز، با توجه به گستردگی طیف برنامهها ، شامل بسیاری از گروهها از جمله پزشکان، پرستاران و سایر ارائهدهندگان خدمات باليني، سیاستگذاران بالینی در سطح منطقهای، کشوری یا واحدهای درمانی (مانند بیمارستانها و درمانگاهها)، مراکز آموزشی و تحقیقاتی میباشند.
حوزه هدف محصولات و برنامههای مرکز نیز از سطح یک بخش، درمانگاه یا بیمارستان تا سطح ملی متغیر است.