|
بررسي پارامترهاي مربوط به متابوليسم آهن در دختران دانشجو متعاقب مصرف آهن و ويتامين C
مقدمه و هدف : كمخوني فقر آهن يكي از مهمترين مشكلات تغذيهاي دنياست. فقر آهن در زنان سنين باروري موجب كاهش قدرت تمركز و يادگيري و افت تحصيلي شده و از طرف ديگر در آينده موجب تولد نوزاداني نارس و كم وزن خواهد شد. اين مطالعه كه توسط من و ساير همكاران انستيتو تحقيقات صنايع غذايي كشور جهت تعيين ميزان فقر آهن و كمخوني فقر آهن و همچنين درمان آنها از طريق مكمل ياري با آهن به تنهايي و توأم آن با ويتامين C در گروهي از دختران دانشجوي گروه پزشكي ساكن در خوابگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي شهر تهران در سال 1383 انجام گرفت.
مواد و روشها : 285 دختر دانشجوي ساكن مجتمع خوابگاه الزهرا دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي به صورت داوطلبانه و در صورت دارا بودن معيار پذيرش وارد طرح شدند. از اين افراد نمونههاي خوني گرفته شد و مطابق پروتكلهاي استاندارد هموگلوبين با دستگاه اتوماتيك سل كانتر و فريتين به روش ELIZA اندازهگيري شد. كمخوني، فقر آهن و كمخوني فقر آهن به ترتيب به صورت هموگلوبين كمتر از 12.5g/dl و فريتين كمتر از 20 nq/ml و هر دو آنها تعريف شد. با توجه به شاخص های خونی 54 دانشجوی غير کم خون و مبتلا به کمبود ذخاير آهن (هموگلوبين بالاتر از 12.5g/dl و فريتين کمتر از 20 nq/ml) شناسايی و وارد مطالعه شدند. افراد به دو گروه 27 نفره تقسيم شدند. گروه اول روزانه يک عدد مکمل حاوی50 mg آهن المنتال و گروه دوم روزانه يک عدد مکمل حاوی 50 mg آهن المنتال + 500 mg ويتامين C به مدت 3 ماه مصرف کردند.
يافته ها : ميانگين سن, هموگلوبين و فريتين در نمونه گيری اوليه به ترتيب 1/1±1/21 سال, g/dl 0/1± 1/13 و nq/ml3/31±6/37 بود. درصد کم خونی, فقر آهن و کم خونی فقر آهن نيز به ترتيب 4/21, 1/31, 4/12 درصد بود. نتايج نشان داد پس از سه ماه مکمل ياری, در سطح هموگلوبين, فريتين و ويتامين C هر دو گروه (گروه دريافت کننده آهن به تنهايی و گروه دريافت کننده آهن + ويتامين C ) افزايش معنی داری حاصل شد. ولی ميزان افزايش ويتامين C و ذخيره آهن (فريتين) در گروه دريافت کننده مکمل آهن + ويتامين C بيشتر بود. به طوری که در گروه اول هموگلوبين از g/dl 07/1± 4/13 به g/dl 84/0 ± 9/13 , فريتين از nq/ml6/8±05/16 به nq/ml9/14±89/40 , ويتامين C از mg/l95/0±99/2 به mg/l33/1±97/4 و در گروه دوم هموگلوبين از g/dl 07/1± 2/13 به g/dl 73/1 ± 61/13 , فريتين از nq/ml6/7±94/14 به nq/ml1/22±29/47 , ويتامين C از mg/l89/0±71/3 به mg/l09/2±27/7 افزايش يافت. (P<0/001)
نتيجه گيری : يافته ها حاکی از بالا بودن شيوع فقر آهن و آنمی فقر آهن در دختران دانشجوی گروه پزشکی می باشد. همچنين مکمل ياری با آهن به خصوص همراه با ويتامين C (به عنوان يک فاکتور افزايش دهنده جذب و آنتی اکسيدان) در درمان فقر آهن موثر می باشد. بنابراين راهکارهای موثر برای کاهش فقر آهن همچنان بايد يکی از اساسی ترين برنامه های سياستگذاران بهداشت و سلامت جامعه باشد.
دکتر معصومه محموديان
|
|