|
كاهش شنوايي در يك يا هر دو گوش ، به صورت هدايتي، حسي عصبي و يا تركيبي از اين دو ميباشد. عوامل متعددي چون ضربه به سر، افتادن از بلندي، برخورد اجسام تيز به جمجمه، انفجار، اصابت جسم نوك تيز به مجراي گوش و پرده گوش، تماس با برخي فلزات و مواد شيميايي و درنهايت بيماريهايي چون بيماريهاي عفوني، بيماري منير، داروها، بيماريهاي رواني و تمارض عوامل مهم كاهش شنوايي هستند ولي با اين وجود سر و صداي بيش از حد مجاز مهمترين آنها هستند. امكان ايجاد كاهش شنوايي دائم با سر و صداي زياد وجود دارد،ايجاد اين عارضه بستگي به عوامل گوناگوني دارد كه شدت صوت، مدت تماس و حساسيت فردي از مهمترين آنها به شمار ميايند و متأسفانه در حال حاضر هيچ روش علمي و عملي براي تشخيص افراد با دستگاه شنوايي حساس نسبت به سر و صدا وجود ندارد.
حد مشخص و واضحي براي شدت صوت زيان آور وجود نداشته است و به عنوان نمونه سرو صداي مجاز در يك محيط كار يك برآورد آماري است كه به طور معمول براي حفاظت شنوايي 90% شاغلين تأمين ميگردد (بنابراين بعضي از افراد در صورت تماس با شدت صوت مجاز نيز ممكن است دچار آسيب شنوايي شوند) طبق استاندارد اداره ايمني و سلامت كار آمريكاOccupational Safty & Health Administration (OSHA)حداكثر سر و صداي مجاز در محيط كار در يك شيفت 8 ساعته dBA 90 ميباشد.
در صورت افزايش شدت صوت، مدت تماس روزانه بايد كاهش يابد و صوت بيش از حد مجاز باعث ناشنوايي هدايتي، حسي عصبي و يا هر دو ميگردد.
تأثير سر و صدا بر سلامت انسان : سر و صدا سه خطر عمده براي سلامتي انسان دارد.
1-آسيب حاد صوتي Acute Acoustic Trauma
صداهاي بسيار بلند مانند صداي انفجار، موتور جت و پرسهاي غول پيكر منجر به آسيب دائمي گوش ميشود و در اين حالت شنوايي هدايتي و حسي عصبي و يا تركيبي از اين دو ديده مي شود.
2- آسيب مزمن صوتي Chronic Acoustic Trauma
آسيب مزمن صوتي نوع شايع آسيب صــوتي به شمار ميرود. تماس با سر و صـــدا به مدت طولاني موجب آسيب گوش و كاهش شنوايي خواهد شدو با افزايش سن و افزايش مدت تماس كاهش شنوايي افزايش مييابد. بيشترين آسيب ناشي از سر و صدا در سالهاي اول تماس و عمده در 10 سال اول رخ ميدهد، كه در اين كاهش شنوايي مهمترين عامل خطر قرار گرفتن در معرض صداي بيش از dBA 85 است. عوامل ديگري نيز مؤثرند كه از مهمترين اين عوامل، استعمال دخانيات، بالا بودن چربي خون، ديابت و اختلالات تيروئيد ميباشد. همچنين تماس با برخي مواد Oto Toxic در محيط كار و زندگي مثل فلزات سنگين (ارسنيك و سرب)، سيانيدها، بنزين، رنگهاي آنيلين و در نهايت گاز مونو اكسيد كربن نيز نتايج مشابهي در كاهش شنوايي دارند.
3-اثر زيانآور بر ساير دستگاههاي بدن
مهمترين اثر غير شنوايي صوت افزايش فشار خون ميباشد و در فركانسهاي بالا مقادير غير طبيعي كلسترول خون نيز گزارش شده است .و همين طور با افزايش كاتكول آمينها باعث ازدياد قند خون و ديابت خفيف ميشوند. كودكان 10-4 سالهاي كه مادرانشان در دوران جنيني با صداي بيش از dBA 85 و طولاني مدت تماس داشتهاند، سه برابر بيش از گروه هم سن خود به كاهش شنوايي مبتلا گرديدهاند.
در نهايت سر و صدا در محيط كار موجب تحريك اعصاب، اضطراب و كاهش بهرهوري گرديده و به علت اختلال در ارتباط كلامي ميان همكاران باعث مشكلات عديدهاي ميگردد و از طرفي كاهش توجه به علائم هشدار دهنده باعث افزايش آمار حوادث و تلفات ميشود.
دکتر نجمه حاجی ابراهیم تهرانی |