اساسنامه و آیین نامه  کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

تدوین : شورای تخصصی کتابخانه مرکزی

دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

تابستان 1386

 اهداف کلی

 الف)پشتیبانی از اهداف آموزشی ، پژوهشی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی از طریق تأمین نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران ، استادان ، دانشجویان و سایر کاربران .

ب) به کارگیری شیوه های نوین کتابداری و اطلاع رسانی و تکنولوژی های پیشرفته اطلاعاتی درجهت استفاده بهینه از نیروی انسانی ، منابع و امکانات به منظور اشاعه سریعتر اطلاعات ، افزایش دسترسی به آن و عرضه فعالانه خدمات .

 اهداف ویژه

 1- مجموعه سازی ، فراهم آوری ، ذخیره سازی ، سازماندهی و اشاعه بهینه اطلاعات در جهت اهداف کلی دانشگاه

2- ایجاد و توسعه کتابخانه الکترونیکی در کتابخانه مرکزی و همکاری با کتابخانه واحد های تابعه و نظارت بر آنها

3- تبیین جایگاه ارزشی کتابداری واطلاع رسانی پزشکی

4- آموزش کتابداران وجامعه مخاطبان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

5- انجام پژوهش درحوزه های مرتبط با علوم کتابداری واطلاع رسانی

6- مشارکت درامور پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

 وظایف کتابخانه مرکزی

1- انتخاب منابع اطلاعاتی براساس مطالعات نیاز سنجی از جامعه مخاطبان یا صلاحدید رئیس کتابخانه مرکزی و مسئولان بخش مجموعه سازی

2- سفارش: ارائه فهرست منابع انتخاب شده دربند یک به امور مالی معاونت پژوهشی جهت تدارک و تأمین منابع اطلاعاتی

*تبصره : در زمان برگزاری نمایشگاه بین المللی کتاب ، به علت محدودیت زمان و صلاحدید مسئولان مالی ، ریاست کتابخانه مرکزی به همراه کارکنان کتابخانه می توانند برای خرید منابع مورد تأیید شده در بند یک اقدام نمایند.

3- سازماندهی منابع به منظور افزایش میزان دسترسی اعضا

4- اطلاع رسانی و اشاعه اطلاعات و ارائه خدمات مرجع علوم پزشکی و رشته های وابسته

5- اموزش کتابداران و جامعه مخاطبان و برگزاری کارگاههای آموزشی

6- مشارکت در طرحهای تحقیقاتی ، پایان نامه ها و موارد مشابه به عنوان مشاور اطلاعاتی

7-مجموعه سازی ، سازماندهی و اشاعه اطلاعات درقالب کتابخانه الکترونیکی یکپارچه در سطح دانشگاه

8 برگزاری روز ملی کتابدار واطلاع رسان ، انتخاب کتابدار نمونه و همچنین برگزاری مناسبتهای مرتبط با کتابداری و اطلاع رسانی

9- تقدیر از کتابداران وکتابخانه های نمونه

10- مشارکت کتابداران درجشنواره های آموزشی وپژوهشی دانشگاه  

  مدیریت

1- تشکیل شورای تخصصی کتابخانه مرکزی دانشگاه به منظور مشارکت در تعیین خط مشی علمی تخصصی وتبیین سیاست های کلی فعالیتهای کتابخانه مرکزی و واحدهای تابعه در چارچوب سیاستهای دانشگاه

2- شورای تخصصی کتابخانه مرکزی شامل 9 نفر هستند که عبارتند از : ریاست و معاونت کتابخانه مرکزی و 7 نفر از کتابداران کتابخانه های دانشکده ای ، بیمارستانی ، مراکز تحقیقات واعضای هیأت علمی گروه گتابداری واطلاع رسانی

       آیین نامه  استفاده از کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

 1) عضویت

افراد ذیل می توانند به عضویت کتابخانه های  دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درآیند .

1- اعضای هیأت علمی وپژوهشگران شاغل در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

2- دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در مقاطع مختلف

3- کارکنان دانشگاه

  مدت عضویت

مدت برای هر یک از اعضا به این شرح است :

1-  اعضای هیأت علمی وپژوهشگران تا پایان دوره اشتغال آنها

2- مدت برای دانشجویان تا پایان مدت اعتبار کارت دانشجویی آنها

3- برای کارکنان دانشگاه تا پایان اشتغال آنها

 *تبصره 1: اعضای هیأت علمی در صورت قطع رابطه استخدامی ( استعفا ، انتقال ) ، مأموریت علمی پژوهشی بیش از سه ماه باید از کتابخانه مرکزی و کتابخانه دانشگاه وکتابخانه سازمان محل خدمت خود برگه تسویه حساب .. را اخذ وتکمیل نمایند.

*تبصره 2:  کلیه دانشجویان باید هنگام فراغت از تحصیل یا درصورت انصراف یا استفاده از مرخصی تحصیلی ، برگه تسویه حساب با کتابخانه دانشکده محل تحصیل خود را به اداره آموزش دانشکده خود تحویل دهند.

تبصره 3:  اعضای هیأت علمی پژوهشگران وکارکنان کارکنان دانشگاه در صورت استعفا ،انتقال ،  بازنشستگی یا استفاده از مرخصی بیش از سه ماه باید برگه تسویه حساب با کتابخانه مرکزی وکتابخانه سازمان محل خدمت خود  را  اخذ وتکمیل نمایند.

 2) امانت

        کتابخانه مرکزی وکتابخانه های واحدهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی موظف هستند فقط به استادان ، پژوهشگران ، دانشجویان وکارکنان شاغل در این دانشگاه ، خدمات ارائه دهند.

        تا زمان تکمیل راه اندازی« کتابخانه الکترونیکی» واسکن کردن کتابهای مورد نیاز ، کتابخانه مرکزی    می تواند کتابهای چاپی را فقط از پایان وقت اداری از چهارشنبه هفته جاری تا اول شنبه هفته آینده روز شنبه به اعضای خود امانت دهد.

        بدیهی است اعضای هیأت علمی ، پژوهشگران و کارکنان پس از قطع رابطه استخدامی و فارغ التحصیلان پس از فراغت از تحصیل می توانند در محل کتابخانه از منابع استفاده نمایند.

       به منظور حصول اطمینان از بازگشت کتابها ، کتابخانه مرکزی بعد از دوبار اخطار کتبی ، به فاصله یک هفته ، این اختیار را دارد که عضویت فرد خاطی را لغو نماید.

 مدت زمان امانت وتعداد منابع امانت داده شده :

1- اعضای هیأت علمی ، پژوهشگران دانشجویان مقطع دکتری وکارشناسی ارشد               4 عنوان 2هفته   

2- دانشجویان مقطع کارشناسی وکارکنان                                                                                  3 عنوان 2هفته

 تبصره :

1 -به هر عضو ، از هر عنوان فقط یک نسخه امانت داده می شود.

3- کتابهای درسی ، یک نسخه ، کتابهایی که متقاضی آنها زیاد است و منابع الکترونیکی ، بنا  به تشخیص رئیس کتابخانه ، امانت داده خواهد شد.

4- کتابهای مرجع ، چاپ سنگی ، نفیس ، منحصر به فرد، نایاب ، نشریات ، پایان نامه ها وگزارش طرحهای تحقیقاتی امانت داده نمی شود.

 دیرکرد بازگشت کتاب

1-     امانت گیرنده مؤظف است  منابع امانت گرفته راکه رأس تاریخ مقرر در برگه امانت  به کتابخانه عودت دهد.

2-   در صورت تکرار دیرکرد ( بیش از سه بار) و ارسال اخطار کتبی، امانت گیرنده به مدت یک نیمسال تحصیلی از امانت، محرم خواهد شد. و در صورت تکرار ، عضویت وی لغو خواهد شد و مراتب به همه کتابخانه های واحدهای تابعه دانشگاه اطلاع داده خواهد شد.

 جبران خسارت واردشده به کتاب

1-    درصورت گم شدن کتاب ، امانت گیرنده موظف است ، عین کتاب را خریداری  نماید و به کتابخانه تحویل دهد. اگر کتاب نایاب باشد و به هر دلیلی ، تهیه آن مقدور نباشد،امانت گیرنده باید کتاب مناسب دیگری را بنا به تشخیص ریاست کتابخانه  تهیه نماید.

2-   در صورت مشاهده خسارت به کتاب  پاره شدن جلد یا صفحات ، علامت گذاری و لک شدن صفحات و ....) امانت گیرنده مؤظف است ، مطابق نظر رئیس کتابخانه غیر قابل بازگشت ، و اجراست و... )

در دسترس نباشد، رئیس کتابخانه باید به مسئولان ذیربط گزارش بدهد.

کتابهای امانت گرفته شده از فهرست اموال کتابخانه خارج شد.

 نسخه برداری از منابع کتابخانه

1-     با اجازه رئیس کتابخانه تا سقف 20 صفحه برای هر نفر مجاز است.

2-   هزینه تکثیر وپرینت از منابع  ، براساس تعرفه تعیین  شده انجام می پذیرد که ابتدای هرسال ، مشخص و به اطلاع مراجعه کنندگان می رسد.

 استفاده در محل کتابخانه 

1-     کلیه اعضای دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی می توانند از کلیه امکانات و منابع موجود در کلیه کتابخانه های واحدهای تابعه در محل کتابخانه مرکزی استفاده کنند.

2-   بازنشستگان و فارغ التحصیلان دانشگاه نیز می توانند در محل کتابخانه مرکزی وکتابخانه تابعه از منابع استفاده کنند ( منابع امانت داده نمی شود).

وجین:

وجین کتاب ، جریان معکوس انتخاب مواد است و باید با همان ظرافت و حساسیت عمل شود. در فرایند وجین ، منابع زائد و بدون استفاده کتابخانه از مجموعه خارج می شود تا فضای لازم برای رشد مجموعه فراهم شود. باتوجه به اهمیت موضوع لازم است معیارهای علمی برای این کار در نظر گرفته شود.

 معیارها وضوابط وجین  

1-  وضع ظاهری : کتاب های فرسوده را میتوان از مجموعه خارج کرد. اما  درصورتی که ازکتاب های پر مراجعه باشند ، باید  نسخه های جدیدرا  جایگزین کرد.

2- نسخه های تکراری : کتاب هایی که بنا به شرایط و موقعیت ، زمانی از عناوین پرمراجعه بوده اند، اما درشرایط فعلی، اهمیت موضوعی خود را از دست داده اند  یک یا دو نسخه کفایت می ند.

     3- ویرایش های کهنه  و منسوخ : این معیار بیشتر درخصوص کتاب های تخصصی صدق می کند  بنا صلاحدید مسئول کتابخانه و میزان نیاز مراجعان می تواند ویرایشهای قدیمی بجز میرایش  ماقبل را از می تواند در مجموعه حذف نماید.

4- محتوای قدیمی وکم ارزش : بعضی از کتاب های علمی به مرور زمان ، ارزش خودرا از دست می دهند و پس از مدتی منسوخ می شوند.این کتابها  را نیز می توان از مجموعه  خارج کرد.

تبصره : هفته سوم مرداد هر سال بزرگ  وجین منابع  در نظر گرفته شود.

 نقش نیروی انسانی

به منظور انجام درست  واصولی  وجین در کتابخانه های  دانشگاه  لازم است  که کمیته های تشکیل  شوند.

 v     کمیته وجین کتابخانه مرکزی ومرکز اسناد

اعضای این کمیته عبارتنداز : معاون کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، دو نفر از بخش امانت کتابخانه به انتخاب کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد.

 v    کمیته وجین کتابخانه های تابعه

   سرپرست یا مسئول کتابخانه ،یک نفر از بخش امانت کتابخانه، یک نفر از اعضای هیأت علمی به انتخاب ریاست دانشکده ،یک نفر از کارشناسان کتابخانه مرکزی به انتخاب ریاست کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه.

مفقود شدن منابع :

 درصد مفقود شدن منابع برای کتابخانه های واحدهای تابعه که فاقد سیستم حفاظت وکنترل هستند3% و برای کتابخانه های  دارای این سیستم 1% است . فهرست منابع مفقودی که پس از قفسه خوانی، مشخص می شود،طبق گزارش  سالیانه  به مسئولان  ذیربط  اعلام و از  فهرست  اموال کتابخانه  خارج  می شود.  نسخه ای ازاین آیین نامه باید جهت اطلاع  از متن آن  در معرض  دید مراجعه کنندگان  قرارگیرد.